بررسی دستور موقت و ضمانت اجرای آن در دیوان بین‌المللی دادگستری

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیه

2 دانش آموخته رشته حقوق بین الملل دانشگاه آزاد ارومیه (مراغه‌)

چکیده

مقوله دستور موقت وآثار آن در نظام حقوق بین‌الملل یکی از موضوعات پر اهمیت در رویه دیوان بین‌المللی دادگستری است، صدور دستور موقت در راستای تثبیت، و صدور آرای ترافعی دیوان بوده ونه تنها باعث تدوین وتوسعه‌ی حقوق بین‌الملل می‌شود، بلکه موجب قوام واجرای آن نیزهست.طبق ماده 41 اساس نامه دیوان،دیوان با استناد به اوضاع و احوال وشرایط خاص ناظر بر اختلاف می‌تواند به تشخیص وتعیین اقداماتی بپردازد که برای حفظ حقوق یکی از طرفین اختلاف باید موقتا به اجرا درآید، لذا جستار حاضردر پی آن است که به شیوه توصیفی-تحلیلی ماهیت الزام آور بودن دستور موقت و ضمانت اجرای آن را با استناد به بند‌هایی از قضیه لاگراند بیان نموده و در ادامه ضمانت اجرای دستور موقت را از طریق شورای امنیت و دیوان بین‌الملل دادگستری بیان نماید. تقسیر دیوان از ماده 41 اساس نامه خود مبین این نکته هست که در پی صدور دستور موقت، تعهدی دال بر اتخاذ اقدامات مقتضی به منظور مقابله با تشدید اختلافات ونیز جلوگیری از بروز خسارات بیشتر بر عهده یکی از طرفین اختلاف و در نتیجه عدم ایفای آن موجب مسئولیت دولت متخلف می‌شود.

کلیدواژه‌ها


1. provisional measures

.[1] سید جمال سیفی،دیوان بین المللی دادگستری رکن اصلی قضایی ملل متحد،مجموعه مقالات انجمن ایرانی مطالعات سازمان  ملل متحد ، تهران،1386،ص34.

[1] . The court shall have the power to indicatte , if it considers that circumstances so require, any provisional measures which ought to be taken to preserve the respective right of either party.

[1] . Prorio motu.

[1]. Land and Maritime Boundary betwin camroon and Nigeria (cameroon  v.Negeria) order re interim  measures ,Icj reports,1969,pp13-23

[1]. Nuclear tests case (Australea v. France), order re interim measures, Icj reports 1973, para. 99 at p, 111.

[1] . Possibility test.

[1] . Prima faci.

[1] . Lautherpacht test.

[1] .It may be of interest to note that requirement of prima facie jurisdiction is explicitly incorporated in Art.290930 of the draft Convention on the Law of the sea ,dealing with judicial settlement of disputes( see doc.A/conf.62/wp.10/ Rew.3 and Corr.1,29Aug 1980)

[1] . Probability test.

[1] . jiminez de arechaga.

[1] . Malcom Show,”International  Law”,Cambridge University Press1999, P. 765

[1] . , Karin oellers – frahm: Interim measures of protection, coated in: Encyclopedia of pulic intenationnal law, vol. 1, pp, 69 – 70

[1] .Anglo, Iranian Oil Company Case Re interim Measures, Icj reports, 1951,p.93

[1] .ICJ reports, 1939, p,277

17. Rosenne , Shabtai , the Iaw and Practice of International Court of Justice , Netherlands ,A.W. Sihoff,1993,p.85

.[1]1. یک معاهده به حسن نیت و منطبق با معنای معمولی آن که باید به اصطلاحات آن در سیاق عبارت و در پرتو موضوع و هدف معاهده داده شود، تفسیر خواهد شد.     

2. به منظور تفسیر یک معاهده، سیاق عبارت، علاوه بر متن که شامل مقدّمه و ضمائم نیز میشود، مشتمل است بر:

الف. هرگونه توافق مربوط به معاهده که بین کلیة طرفهای معاهده در ارتباط با انعقاد آن حاصل شده است؛

ب. هر نوع سندی که توسط یک یا چند طرف در ارتباط با انعقاد معاهده تنظیم شده و توسط طرفهای دیگر به عنوان سندی مربوط به معاهده پذیرفته شده است.

3. همراه با سیاق عبارت، به موارد زیر نیز توجه خواهد شد:

الف. هرگونه توافق آتی بین طرفهای معاهده درخصوص تفسیرمعاهده یا اجرای مقرّرات آن؛

ب. هرنوع رویّة بعدی در اجرای معاهده که مؤیّد توافق طرفهای معاهده درخصوص تفسیر آن باشد؛

ج. هر قاعدة مرتبط حقوق بین الملل که در روابط بین طرفهای معاهده قابل اجرا باشد.

4. در صورتی که ثابت شود قصد طرفهای معاهده معنای خاصّی از یک اصطلاح بوده است، همان معنی به اصطلاح مزبور داده خواهد شد.

.[1] متن فرانسوی ماده به صورت زیر است:

1. La coura Le pouvoir dindiquer, si esse estime que les circomstanse l, exigent, quelles measures conservitoires due droir de chacun doivent etre prises a titre proviso ire.

2. En attendant l , arret defiinitif , l, indication se ces measures, Est immediatiment nohfiee oux parties et au conseil de securite.

متن انگلیسی ماده 41

1. The court shall have the power to indicate ,if it considers that circumstances so require ,any provisional measures wich ought to be taken to preserve the respective right of either party.

2.  pending the final decision notice of the measures suggested shall forthwith be given to the parties and to the security council.

[1]. Indiqure

[1]. Indication

[1]. Doivent etre prises

[1].Order

[1]. Ought

[1]. Must or shall

[1]. Suggested

[1]. Orderd

[1]. میر عباسی سید باقر ، سادات میدانی سید حسین ،دادرسی های بین المللی دیوان بین المللی دادگستری  مسائل روزف چکیده آرا و اسناد،تهران،چنگل،چاپ سوم،1391،صص 119-120.

[1] .Preparory Work.

[1].in case the cause of the dispute shold consist of certane acts already committed or about to be committed, the may provisionssy and weth the Least possible delay, order adequate protective measures to be taken, pending final  judgment of the corut, (Advisory committee of jurists, process- verbaux of the proceedings of the committee, 16 june - 24  jluy 1920 (with Annexes) , The Hague, 1920 , p. 606).

[1]. Ibid,517

[1]. نجفی اسفاد ومهدی هادی،  ضمانت اجرای آرای دیوان بین‌المللی دادگستری، نامه مفید ، تهران، 1384، شماره 52 ، ص25،

 .[1]برای توضیحات بیشتر بنگرید به ضمانت اجرای آرای دیوان بین المللی دادگستری،نجفی اسفاد ومهدی هادی، در نامه مفید، تهران، 1384، شماره. 52، ص ص 25-48   

[1]. بند 1 ماده  35 منشور و بند 1 ماده 36 اساسنامه

[1]. سهیلا صفایی و سید صادق احمدی، قضیه لاکربیی، دیوان بین المللی دادگستری یا شورای امنیت؟، راهبرد، 1373، شماره 5، ص 45

[1]. فریده شایگان، شورای امنیت سازمان ملل متحد و مفهوم صلح و امنیت بین‌المللی، انتشارات دانشکده حقوق وعلوم سیاسی، تهران، 1380، ص   68 .

[1]. ICJ, repots, 1992, p. 27

[1]. santaiago torres bernaradez: some consideration on the respective role of the security council and the thternational court of justice with respect to the prevention of aggravation of disputes in the domain of the pacific settlement of international disputes or situations, coated in: najeed all – nouimi and Richard mees (ed): international legal issues arising under the united nations decade of international law, London, martinus niioff punlishers, 1993. p. 703.

[1]. Jennings,r,y., nullity and effectiveness in international low ,combride  essaysin honour of lord mc,nair cambrtdge,1965,p.64

[1]. نجفی اسفاد ومهدی هادی ، ضمانت اجرای آرای دیوان بین المللی دادگستری، نامه مفید ،تهران،1384،شماره  52 ص.40 .

.[1] ابراهیم بیگ زاده، آیین دیوان بین‌المللی دادگستری وحل مسالمت‌آمیز اختلافات، مجله تحقیقات حقوقی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، شماره 23-24، ص 208 .

[1]. Aceves, William. J, Vienna Convention on Consular Relation-Legal Effect of I.C.J Provisional Measures Orders ,American Journal of international Law, 2002, VOL. 26, P.217

[1]. Ibld, p, 218

[1]. Guillame.