سلسله مراتب و بی‌ثباتی در نظم منطقه‌ای خاورمیانه

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسنده

، استاد روابط بین‌الملل و رییس مرکز مطالعات بین‌المللی دانشگاه جرج تاون شعبه دوحه

چکیده

نظم سلسله مراتبی موجود در خاورمیانه بی‌ثبات و منبع ناامنی است. در شرایط فعلی منطقه‌ای، بی‌ثباتی ذاتی این نظم، نتیجه انباشت چهار مؤلفه است. نخست، زمینه جهانی، تحریک و یا تضعیف شدید ایالات متحده را به عنوان یک نیروی متعهد فعال در خاورمیانه به وجود آورد و فضای میان ستیزه گران محلی را برای هژمونی منطقه باز کرد. عامل دوم رقابت میان قدرت‌های منطقه نه تنها برای گسترش نفوذ منطقه‌ای بلکه قدرت و موقعیت آنها در نظم جهانی بزرگتر است. اسرائیل و عربستان به دنبال حفظ وضعیت فعلی جهانی هستند، در حالی که ترکیه و ایران خود را به عنوان قدرت ضد هژمونیک درک می‌کنند و به دنبال تضعیف نظم و سلسله مراتب جهانی غرب هستند. سوم، در حالی که برخی از قدرت‌های میدانی منطقه‌ای در انتخاب سیاست‌های خارجی (یعنی "قدرت" عملگرایانه) بیشتر عمل می‌کنند، بعضی از آنها بر اساس ایدئولوژی یا هویت (یعنی "قدرت‌های متضاد")، متحد می‌شوند، که باعث شکل گیری عمیق‌تر و طولانی‌ترتنش‌ها می‌شود. در نهایت، فروپاشی قدرت مرکزی در چندین کشور عربی پس از قیام‌های سال 2011 - در لیبی، سوریه، عراق، لبنان و یمن - فرصتی عالی برای قدرت‌های منطقه‌ای و حتی برخی از کشورهای منطقه ثانویه‌ای فراهم کرده است تا نفوذ خود را از طریق پروکسی‌های محلی و بازیگران غیر دولتی گسترش می‌دهند. ویژگی‌های ترکیبی نظم منطقه‌ای در خاورمیانه احتمالا موجب بی‌ثباتی و تنش در آینده می‌شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Hierarchy and Instability in the Middle East Regional Order

نویسنده [English]

  • Mehran Kamrava
Center for International and Regional Studies, Georgetown University, School of Foreign Service, Qatar
چکیده [English]

There is an emerging hierarchical order in the Middle East that is both unstable and is also a source of instability. In the current regional setting, the inherent instability of this order is the result of a confluence of four mutually reinforcing developments. First, the global context has entailed a steady departure, or weakening, of the United States as an active interested power in the Middle East, opening up space among local aspirants for regional hegemony. A second factor is the competition among regional powers not only for the expansion of regional influence but also their power and position in the larger global order. Israel and Saudi Arabia seek to maintain the global status quo, while Turkey and Iran perceive of themselves as counter-hegemonic powers and seek to undermine the Western-engineered global order and hierarchy. Third, while some regional middle powers are more pragmatic in their foreign policy choices (i.e. “pragmatic” middle powers), some form alliances on the bases of ideological or identity affinity (i.e. “allied” middle powers), further deepening and prolonging tensions. Fourth and finally, the collapse of central authority in several Arab states following the 2011 uprisings—in Libya, Syria, Iraq, Lebanon, and Yemen—has provided the perfect opportunity for the regional powers, and even some of the secondary regional states, to expand their influence through local proxies and non-state actors. The combined features of the regional order in the Middle East are likely to inhere instability and tensions for the foreseeable future.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Middle East
  • US
  • Regional Studies
  • Persian Gulf
  • Stability
  • Regional Order