فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

از نهاد FATF تا سازمان شانگهای: چالش‌ها و فرصت‌های پیش ‌روی ایران (2022-2018)

نوع مقاله : مقاله علمی-پژوهشی مستخرج از پایان‌نامه

نویسندگان
زهرا فتاحیان 1
رحمان حریری 2
فرزاد رستمی 3
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی.
2 استادیار مطالعات منطقه‌ای، گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی.
3 دانشیارگروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی.
10.22034/isj.2026.499171.2279
چکیده
موقعیت ژئوپلیتیک و ژئواکونومیکی ایران، روابط این کشور با سازمان شانگهای را به‌عنوان یک نهاد مهم بین‌المللی و منطقه‌ای، بسیار حائز اهمیت می‌کند. اما قرارگیری ایران در لیست سیاه FATF چالش‌های جدی را در سیاست خارجی به وجود آورده است. این وضعیت، کشور را منزوی و توانایی همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی با سازمان شانگهای را محدود می‌کند. سوال اصلی پژوهش این است که: چالش‌های عدم پایبندی ایران به الزامات FATF، چه تاثیری بر فرصت‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی کشور در روابط با سازمان شانگهای دارد؟ هدف این تحقیق بررسی چالش‌های ناشی ازعدم پایبندی ایران به الزامات FATF و تاثیر این چالش‌ها بر فرصت‌های موجود در روابط چندجانبه ایران و سازمان شانگهای است. برای این منظور، ضمن کاربست روش کیفی، از رویکرد تحلیلی توصیفی و گردآوری دادهها با استفاده از اسناد و منابع کتابخانهای، بهره گرفته شده. نتایج نشان می‌دهند که عدم پایبندی ایران به الزامات FATF، به‌طور قابل توجهی امکان همکاری با کشورهای عضو سازمان شانگهای را محدود کرده و به تضعیف نقش ایران در سیاست‌های منطقه‌ای و بین‌المللی منجر شده است. از این رو پژوهش مذکور بر ضرورت اصلاحات داخلی و تلاش برای پیوستن به FATF به‌عنوان یک استراتژی کلیدی برای ارتقای روابط بین‌المللی ایران، تاکید می‌کند.
کلیدواژه‌ها
FATF
لیست سیاه
سازمان همکاری شانگهای
ایران
نئولیبرالیسم
موضوعات

عنوان مقاله English

From FATF to the Shanghai Cooperation Organization: Challenges and Opportunities Facing Iran (2018-2022)

نویسندگان English

Zahra Fatahian 1
Rahman Hariri 2
Farzad Rostami 3
1 Master's degree in International Relations, Faculty of Social Sciences, Razi University,
2 Assistant Professor and Director of the Political Science and International Relations Department of the Faculty of Social Sciences Razi University
3 Associate Professor, Department of Political Science and International Relations, Faculty of Social Sciences, Razi University
چکیده English

Iran’s geopolitical and geoeconomic position makes its relations with the Shanghai Cooperation Organization (SCO) an important international and regional institution of great importance. However, Iran’s inclusion in the FATF blacklist has created serious challenges in foreign policy. This situation isolates the country and limits its ability to engage in regional and international cooperation with the Shanghai Cooperation Organization (SCO). The main question of the research is: What impact do the challenges of Iran’s non-compliance with FATF requirements have on the country’s economic, political, and security opportunities in its relations with the Shanghai Cooperation Organization? The aim of this research is to examine the challenges arising from Iran’s non-compliance with FATF requirements and the impact of these challenges on the opportunities in multilateral relations between Iran and the Shanghai Cooperation Organization (SCO). For this purpose, in addition to applying a qualitative method, a descriptive analytical approach and data collection using documents and library resources were used. The results show that Iran's non-compliance with FATF requirements has significantly limited the possibility of cooperation with the member states of the Shanghai Cooperation Organization and has led to the weakening of Iran's role in regional and international politics. Therefore, the aforementioned research emphasizes the necessity of domestic reforms and efforts to join FATF as a key strategy for improving Iran's international relations.

کلیدواژه‌ها English

FATF
blacklist
Shanghai Cooperation Organization
Iran
neoliberalism
1.    شریعتی‌نیا، محسن. (1401). عضویت دائم ایران در سازمان همکاری شانگهای: پیامدهای امنیتی و اقتصادی، فصلنامه رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، 13(3)، 35-56.
2.    علوی، سیدیحیی، و جودکی، محسن. (1400). واکاوی نقش گروه ویژه اقدام مالی (FATF) در کارآمدسازی تحریم‌های یکجانبه آمریکا (مورد مطالعه: ایران)، فصلنامه آفاق امنیت، 14(50)، 95-125.
3.    مقدسی، نوید، منتصر، کامیار، و مرادی، مژگان. (1403). بررسی عضویت ایران در گروه ویژه اقدام مالی (FATF) با تاکید بر تجارت بین‌الملل: امور کمیسیون‌های تخصصی اتاق ایران،  اتاق ایران، شماره گزارش: 031823 . 33-1.
4.    نصاری‌پور، سجاد، و صالحی یگانه، مهرداد.(1404). پیامدهای اقتصادی قرارگیری ایران در فهرست سیاه FATF، فصلنامه مطالعات بین‌المللی، 21(4)، 51-33.
5.    نجاتی، مهدی، و بلاغی‌اینالو، یاسر. (1401). تحلیل منافع عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای: رویکرد تعادل عمومی قابل محاسبه، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، 22(3)، 117-89.
1.      Akbarzadeh, S. (2015). Iran and the Shanghai Cooperation Organization: Ideology and realpolitik in Iranian foreign policy. Australian Journal of International Affairs, 69(1), 88-103, https://doi.org/10.1080/10357718.2014.934195
2.      Alimove, R. (2018). The Shanghai Cooperation Organization: Its role and place in the development of Eurasia. Journal of Eurasian Studies, 9(2), 114-124. https://doi.org/10.1016/j.euras.2018.08.001
3.      Axelrod, R., & Keohane, R. O. (1985). Achieving cooperation under anarchy: Strategies and institutions. World Politics, 38(1), 226–452.
4.      Bailes, A.J.K., Dunay, P., Guang, P., & Troitskiy, M. (2007). The Shanghai Cooperation Organization. SIPRI Policy Paper. Stockholm International Peace Research Institute.
5.      Bloor, K. (2022). Theories of global politics. Retrieved from https://www.e-ir.info/2022/05/15/theories-of-global-politics/
6.      Financial Action Task Force (FATF). (2008). FATF public statement (February 28, 2008). Retrieved from https://www.fatf-gafi.org/en/publications/High-risk-and-other-monitored-jurisdictions/Fatfstatement-28february2008.html
7.      Financial Action Task Force (FATF). (2008). FATF public statement (October 16, 2008). Retrieved from https://www.fatf-gafi.org/en/publications/High-risk-and-other-monitored-jurisdictions/Fatfstatement-16october2008.html
8.      Financial Action Task Force (FATF). (2009). FATF public statement. Retrieved from https://rm.coe.int/fatf-statement/1680716878
9.      Financial Action Task Force (FATF). (2012–2023). International standards on combating money laundering and the financing of terrorism & proliferation. Paris, France.
10.   Financial Action Task Force (FATF). (2016). FATF public statement (June 2016). Retrieved from https://www.fatf-gafi.org/en/publications/High-risk-and-other-monitored-jurisdictions/Public-statement-june-2016.html
11.   Financial Action Task Force (FATF). (2017). FATF public statement. Retrieved from https://www.fatf-gafi.org/en/publications/Fatfgeneral/Fatf-at-g7-meeting-in-bari-italy.html
12.   Financial Action Task Force (FATF). (2020). Call for action (February 2020). Retrieved from https://www.fatf-gafi.org/en/publications/High-risk-and-other-monitored-jurisdictions/Call-for-action-february-2020.html
13.   Financial Action Task Force (FATF). (n.d.). The FATF recommendations. https://www.fatf-gafi.org
14.   Garba Saleh, Y., Usman Danwanzam, A., & Rimamtanung Stephen, A. (2019). Neoliberalism and international organizations. Scholedge International Journal of Multidisciplinary & Allied Studies, 6(11), 113-118.
15.   Grajewski, N. (2020). Russia and Iran in greater Eurasia. Middle East Insights. July 14, 239, 1-7, at: https://mei.nus.edu.sg/wp-content/uploads/2020/07/Insight-239-Nicole-Grajewski.pdf
16.   Haas, P. M., & Haas, E. B. (2001). Pragmatic constructivism and the study of international institutions, Millennium: Journal of International Studies, 31(3), 573-601. https://doi.org/10.1177/0305829802031003
17.   Holmquist, E., & Englund, J. (2020). China and Iran – An unequal friendship (Report No. FOI-R–4976–SE). 2–44.
18.   Instituto de Relaciones Internacionales. (n.d.). Charter of the Shanghai Cooperation Organization. Retrieved from https://www.iri.edu.ar
19.   Ji, Y. C. (2015). Rationality, norms and identity in international relationships. International Politics, 52(1), 110–127, https://doi.org/10.1057/ip.2014.41
20.   Keohane, R. O. (1984). After hegemony: Cooperation and discord in the world political economy. International Affairs, 61(12), 209-291, DOI:10.2307/2617490
21.   Keohane, R. O., & Nye, J. S. (2011). Power and interdependence (4th ed.). Pearson.
22.   Krieger, T., & Meierrieks, D. (2011). Terrorist financing and money laundering. Working Papers CIE 40, Paderborn University, CIE Center for International Economics. at: https://ideas.repec.org/p/pdn/ciepap/40.html
23.   Licheng, P. (2022). The development and prospect of neoliberalism international relations theory. Journal of Education, Humanities and Social Sciences, 1, 266-272, DOI:10.54097/ehss.v1i.671
24.   Manafli, T. (2021). Neoliberalizm’in yeri ve önemi: Şanghay İşbirliği Örgütü ve BRICS karşılaştırması (Master’s thesis). Bursa Uludağ University, Institute of Social Sciences.
25.   Mazaheri, M. M. (2024). FATF and the list that is still black for Iran. Institute of Political and International Studies. Retrieved from https://www.ipis.ir/en/subjectview/742937/fatf-and-the-list-that-is-still-black-for-iran
26.   Morse, J. C. (2019). Blacklists, market enforcement, and the global regime to combat terrorist financing. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/331558767
27.   Nowrozi, M., Eskandari Khoshgo, M., & Abul Qasimi, S. (2024). Investigating international financial institutions and combating money laundering. International Studies Quarterly, 21(1), 55–73.
28.   Omidi, A., & Noolkar-Oak, G. (2021). Geopolitics of Chabahar Port for Iran, India and Afghanistan. South Asia Research, 42(1), 21-39,  https://doi.org/10.1177/02627280211055981
29.   Pervaiz Iqbal, R., & Mussawer Bukhari, S.M. (2022). Iran as a Permanent Member of SCO: Scope and Challenges, Journal of Development and Social Sciences, 3(2), 773-782.
30.   Rozanov, A. A. (2013). The Shanghai Cooperation Organization and Central Asia’s security challenges. Geneva: Geneva Centre for the Democratic Control of Armed Forcesm, at: https://www.dcaf.ch/sites/default/files/publications/documents/DCAF_RP16_SCO.pdf
31.   Saha, A. A. (2023). Shanghai Cooperation Organization (SCO) and grand strategy of PRC: Some observations. International Journal of English Literature and Social Sciences, 8(2), 5–12.
32.   Sayin, Y., & Kilic, F. (2020). The Strait of Hormuz and Iran’s international relations. Eurasian Research Journal, 2(1), 29-59, at: https://erj.eurasian-research.org/yonetim/icerik/makaleler/27-published.pdf
33.   Sectsco.org. (2017). https://eng.sectsco.org/20170109/192193.html.
34.   Shadunts, A. (2016). The rational actor assumption in structural realism. Retrieved from https://www.e-ir.info/2016/10/28/the-rational-actor-assumption-in-structural-realism/
35.   Sharman, J. C. (2008). Power and discourse in policy diffusion: Anti-money laundering in developing states. International Studies Quarterly. 52(3), 635-656.
36.   Sharman, J. C. (2009). The bark is the bite: International organizations and blacklisting. Review of International Political Economy. 16(4), 573-596,  https://doi.org/10.1080/09692290802403502
37.   Sikri, R. (2008). The geopolitics of energy security and implications for South and Southeast Asia. Institute of South Asia Studies, February 11, 37, 1-28, at: https://www.files.ethz.ch/isn/48142/36.pdf
38.   Su, H. (2023). A systematic review: Revisiting neoliberal institutionalism in the modern context with political philosophy considerations. Proceedings of the 2nd International Conference on Business and Policy Studies. https://doi.org/10.54254/2754-1169/7/20230219
39.   Weitz, R. (2003). Why Russia and China have not formed an anti-American alliance. Naval War College Review, 56(4), Article 5. Retrieved from https://digital-commons.usnwc.edu/nwc-review/vol56/iss4/5
40.   Whyte, A. (2012). Neorealism and neoliberal institutionalism: Born of the same approach? Retrieved from https://www.e-ir.info/2012/06/11/neorealism-and-neoliberal-institutionalism-born-of-the-same-appr