تبیین تأثیر نوعثمانی‌گرایی بر روابط ترکیه عربستان از 2019-2011 با تأکید بر قطر

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه روابط بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار روابط بین الملل، گروه ارتباطات و علوم اجتماعی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

ترکیه و عربستان به عنوان دو بازیگر قدرتمند خاورمیانه، از تأثیرگذاری زیادی بر معادلات‌ منطقه ای برخوردار هستند. روی‌ کارآمدن حزب‌ عدالت و توسعه در ترکیه درسال 2002، تحولاتی‌ عمیق در ‌سیاست ‌خارجی ترکیه به وجودآورد. نظریات احمد داوود اغلو با «نئوعثمانی‌گرایی» شناخته‌ شده است. با وقوع خیزش‌های‌ عربی‌‌ در سال 2011، ماهیت روابط دو کشور که از زمان روی کارآمدن‌ حزب‌ عدالت و توسعه همکاری ‌جویانه بوده، به‌ رقابت‌ و‌ منازعه تغییر یافت و ترکیه و عربستان‌، هرکدام سیاست‌ متفاوت‌ و متضادی‌ را نسبت‌ به قطر در پیش‌ گرفتند. سوال اصلی مقاله عبارت است از اینکه نوعثمانی‌گرایی چگونه‌ بر روابط منطقه‌‌ای ‌ترکیه وعربستان (با تأکید بر قطر) تأثیرگذار بوده است؟ هدف اصلی مقاله،‌ تبیین چگونگی تأثیر نئوعثمانی‌گرایی بر روابط منطقه‌‌ای ‌ترکیه وعربستان (با تأکید بر قطر) است. روش مورد استفاده در مقاله تحلیلی-توصیفی می‌باشد. نتیجه‌ای که از مقاله حاصل می‌شود: تضاد منافع ترکیه-عربستان به واسطه بهار عربی وگفتمان اخوانی و سلفی، موجب ائتلاف ترکیه و قطر به دلیل حمایت این کشور از ایران در شورای همکاری‌ خلیج فارس در سال 2017 شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Explaining the Effect of Neo-Ottomanism on Turkish-Saudi Relations from 2011-2019 Emphasis on Qatar

نویسندگان [English]

  • Mohsen Yousefi 1
  • Rahmat hajimineh 2
1 PhD student, Department of International Relations, Faculty of Humanities, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor of International Relations, Department of Communication and Social Sciences, East Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

As two strong players in the Middle East, Turkey and Saudi Arabia greatly influence the regional equations. In 2002, the Justice and Development Party's rise to power in Turkey profoundly changed the nation’s foreign policy. Ahmet Davutoğlu's ideas are known as “Neo-Ottomanism”. The 2011 Arab uprisings changed relations between the two countries from cooperation (since the Justice and Development Party's rise to power) to competition and conflict, with Turkey and Saudi Arabia adopting different and opposing policies towards Qatar. The main research question is, how has Neo-Ottomanism affected the regional relations between Turkey and Saudi Arabia (emphasis on Qatar)? The main research objective is explaining how neo-Ottomanism affects the regional relationship between Turkey and Saudi Arabia (emphasis on Qatar). This descriptive-analytical study concludes that due to Qatar's support for Iran in the Persian Gulf Cooperation Council in 2017, Turkey and Saudi Arabia's conflict of interests on account of the Arab Spring and the Muslim Brotherhood and Salafist discourse led to the Turkey-Qatar coalition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Constructivism
  • Justice and Development Party
  • Neo-Ottomanism
  • Arab Spring
  • Turkey-Qatar Coalition
  1. اسمیت، اس (1383). رویکردهای واکنشی و ساختارگرایانه در نظریه های بین المللی. جهانی شدن سیاست: روابط بین‌الملل در عصر جدید. ترجمه ابوالقاسم رحمانی و دیگران، تهران: مؤسسه بین‌المللی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی.
  2. امیدی، ع.، رضایی، ف. (1390). عثمانی‌گرایی جدید در سیاست خارجی ترکیه: شاخص‌ها و پیامدهای آن در خاورمیانه. فصلنامه روابط خارجی، 3(3) 231-252.
  3. حسینی صیادنورد، م.، مایلی، م.ر. (1399)، تحول نظریه سازه انگاری از روابط بین الملل به مباحث علوم سیاسی، فصلنامه علمی مطالعات روابط بین‌الملل، 13(50)، 149-129. .
  4. خدابخشی، ل.، ازغندی، ع.، هرمیداس باوند، د. (1399). سیاست خارجی ایران و عربستان سعودی در مورد تحولات سوریه (2019-2011). فصلنامه مطالعات بین‌المللی، 17(2)، 77-95.
  5. درج، ا.، التیامی‌نیا، ر.(2018). تحلیل دیپلماسی قطر در واکنش به بحران سوریه با تاکید بر روابط سیاسی قطر و عربستان سعودی. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 7(3)، 23-54.
  6. عالیشاهی، ع.، مسعودنیا، ح.، فروزان، ی. (1396). بررسی روابط سیاسی قطر و عربستان سعودی؛ از تبیین همگرایی تا گسست سیاسی از بیداری اسلامی تا بحران رابطه در ژوئن 2017. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست عمومی، 7(24)، 49-72.
  7. عبدخدایی، م.، تبریزی، ز. (1394). بررسی نقشه خلاقانه قطر در مسئله فلسطین پس از تحولات منطقه. فصلنامه تحقیقات سیاست راهبردی، 4(15)، 179-200.
  8. علیخانی، م. (1396). هویت در سیاست خارجی عربستان سعودی و پیامدهای منطقه ای آن. فصلنامه مطالعات بین‌المللی، 14(3)، 180-210.
  9. محمدی، ح.، احمدی، ای.(1394). تحلیل ژئوپلیتیک، قطع روابط سیاسی با عربستان و تأثیر آن بر آینده شورای همکاری خلیج فارس. فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست عمومی، 8(28)، 187-206
  10. یزدانی، ا.، طحانیان زاده، ع.، فلاحی، ه. (1396). بررسی تطبیقی ​​مقایسه استراتژیک ترکیه و عربستان سعودی در بحران سوریه. فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 6(23)، 169-196.
  11. Abdel Ghafar, A. (2021). Between Geopolitics and Geoeconomics: The Growing Role of Gulf States in the Eastern Mediterranean. Istituto Affari Internazionali (IAI). (https://www.jstor.org/stable/resrep28808) Accessed: 14-01-2022.
  12. Adler, E. (1997). Seizing the Middle Ground: Constructivism in World Politics, European Journal of International Relations, 3(3), 319-363.
  13. Baskan, B. (2019). Turkey between Qatar and Saudi Arabia: Changing Regional and Bilateral Relations, Uluslararasi Iliskiler, 16(62), 85-99.
  14. Baskan, B., Pala, O. (2020). Making Sense of Turkey’s Reaction to the Qatar Crisis, The International Spectator (Italian Journal of International Affairs), May 4.
  15. Battaloglu, N.H. (2021). Ideational Factors in Turkey’s Alignment with Qatar and Their Impact on Regional Security. The International Spectator (Italian Journal of International Affairs), 56(1), 101-118.
  16. Benli Altunisik, M. (2020). The New Turn in Turkey’s Foreign Policy in the Middle East: Regional and Domestic Insecurities. FEPS - Foundation for European Progressive Studies.
  17. Cavusoglu, E. (2020). From Rise to Crisis: The Qatari Leadership, Turkish Journal of Middle Eastern Studies, 7(1), 81-109.
  18. Ehteshami, A., Mohammadi, A. (2017), Saudi Arabia’s and Qatar’s Discourses and Practices in the Mediterranean, Istituto Affari Internazionali (IAI), Working Papers, (6).
  19. Karimifard, H. (2012). Constructivism, National Identity and Foreign Policy of the Islamic Republic of Iran, Asian Social Science, 8(2(, 245-261.
  20. Kinninmont, J. (2019). The Gulf Divided: The Impact of the Qatar Crisis, Chatham House: The Middle East and North Africa Programme, (Report).
  21. Knutsen, T.L. (1997). A History of International Relation Theory, Manchester & New york: Manchester University press.
  22. Mousavi, S.H.,Barzegar, K.,Zakerian, M. (2017). The Impact of Developments in the Arab World on the Regional Policy of Iran and Turkey, Geopolitical Quarterly, 12(1). 166-188.
  23. Mousavi, S.H.,Mousavi, K.,Zakerian, M.(2018). Recent Developments in The Arab World, the Balance of Power and New Regional Groupings in The Middle East, Geopolitical Quarterly, 14 (3), 128-142.
  24. Price, R. Reus-Smit, C. (1998). Dangerous Liasons? Critical International Theory and Constructivism, European Journal of International Relations, 4(3), 259-249.
  25. Steinberg, G. (2013). Qatar and the Arab Spring: Support for Islamists and new anti-Syrian Policy, at: https://www.swp-berlin.org/publications/products/comments/2012C07_sbg.pdf (accessed 15/01/2022.)
  26. Turkish Statistical Institute (2011), Turkey's trade Relations with Saudi Arabia and Qatar before the Arab Spring, at: http://www.tuik.gov.tr
  27. Wendt, A. (1992). Anarchy is what State Make of it: The Social Construction of Power Politics, International Organization, 46(2), 391-425.
  28. World Bank. (2016), at: https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD