فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

رقابت های ژئوپلتیکی چین و هند در عرصه کریدورها در پرتو نقش آفرینی آمریکا

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله

نویسندگان
یوسف جعفری 1
رحمت حاجی مینه 2
نوذر شفیعی 3
1 گروه روابط بین الملل، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه روابط بین الملل، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/isj.2026.545629.2380
چکیده
در دهه‌های اخیر، رقابت ژئوپلیتیکی میان چین و هند به‌عنوان دو قدرت نوظهور آسیایی در عرصه توسعه کریدورهای اقتصادی و تجاری منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای شدت یافته است. در این میان، ایالات متحده آمریکا به‌عنوان بازیگری فرامنطقه‌ای، از طریق بهره‌گیری از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی تلاش می‌کند این رقابت را به نفع منافع راهبردی خود مدیریت و مهار نماید. این مقاله با استفاده از روش کیفی و رویکرد تحلیلی-تبیینی، نقش آمریکا در چارچوب رقابت ژئوپلیتیکی چین و هند در عرصه کریدورها را مورد بررسی قرار می‌دهد، پرسش اصلی مقاله اینست که نقش ایالات متحده در رقابت ژئوپلیتیکی چین و هند در عرصه کریدورها چیست و این نقش چه تأثیری بر نظم منطقه‌ای دارد؟ داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و اسناد سیاست خارجی جمع‌آوری و براساس چارچوب نظری رقابت ژئوپلیتیکی تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که چین از طریق «ابتکار کمربند و راه» و توسعه کریدورهای متعدد منطقه‌ای، به دنبال افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی در آسیا، خاورمیانه، آفریقا و اروپاست؛ در مقابل، هند هم کریدورهای جایگزینی همچون کریدور شمال-جنوب و با حمایت مستقیم ایالات متحده، کریدور هند-خاورمیانه-اروپا را توسعه می‌دهد. آمریکا با تقویت هند، مخالفت با پروژه‌های چین و ارائه گزینه‌های جایگزین، به دنبال مهار و مدیریت نفوذ رو به گسترش پکن است. این نقش ایالات متحده نه تنها رقابت ژئوپلتیکی را تشدید کرده، بلکه موازنه قدرت در عرصه کریدورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای را به‌طور معناداری تحت تأثیر قرار داده است.
کلیدواژه‌ها
رقابت ژئوپلتیکی
کریدورهای اقتصادی
چین
هند
ایالات متحده آمریکا
موضوعات

عنوان مقاله English

China and India's geopolitical competition in the corridors arena in light of America's role

نویسندگان English

Yousef Jafari 1
Rahmat Hajimineh 2
Nozar Shafiee 3
1 Department of International Relations, NT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associated Prof. at Law Department, ET.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Prof. at International Relations Department, UT, Tehran, Iran
چکیده English

In recent decades, the geopolitical competition between China and India, as two emerging Asian powers, has intensified in the field of developing regional and trans-regional economic and trade corridors. Meanwhile, the United States, as a trans-regional actor, is trying to manage and control this competition in favor of its strategic interests by using political, economic, and security tools. This article, using a qualitative method and an analytical-explanatory approach, examines the role of the United States in the geopolitical competition between China and India in the field of corridors. The main question of the article is: What is the role of the United States in the geopolitical competition between China and India in the field of corridors and what impact does this role have on the regional order? Data were collected from library sources and foreign policy documents and analyzed based on the theoretical framework of geopolitical competition. The findings show that China is seeking to increase its geopolitical influence in Asia, the Middle East, Africa, and Europe through the Belt and Road Initiative and the development of multiple regional corridors; in contrast, India is developing alternative corridors such as the North-South Corridor and, with direct US support, the India-Middle East-Europe Corridor. By strengthening India, opposing Chinese projects, and providing alternatives, the US is seeking to contain and manage Beijing’s expanding influence. This role of the US has not only intensified geopolitical competition but also significantly affected the balance of power in the area of regional and trans-regional corridors.

کلیدواژه‌ها English

Geopolitical competition
economic corridors
China
India
United States of America
1.    احمدی،س ع.، حافظ‌نیا، م ر.، بدیعی ازنداهی، م.، حیدری موصلو، ط. (1397). تبیین نظری بسترهای رقابت ژئوپلیتیکی. فصلنامه پژوهش‌های جغرافیای انسانی، 50(1)، 199–216. doi: 10.22059/jhgr.2018.219553.1007328
2.    بهبودی‌نژاد، قدرت‌الله. (1400). ابتکار امریکایی ساختن جهانی بهتر در مقابل ابتکار کمربند – راه چین. مرکز بین‌المللی مطالعات صلح، http://peace-ipsc.org/fa
3.    تیشه‌یار، م.، فتحی، م.، دشتگرد، م. (1397). رقابت هژمونیک هندوستان و چین در جنوب و جنوب شرق آسیا. فصلنامه مطالعات شبه قاره، 34، 65–86. doi: 10.22111/jsr.2018.4064
4.    چگنی زاده، غ.، رضوی، ح. (1402). جایگاه اقیانوس هند در رقابت های راهبردی هند-چین (2022-2013)، فصلنامه سیاست جهانی، 43، 7-41.  10.22124/wp.2023.23344.3109 doi:
5.       خوانساری، علی، و نورمحمدی، مرتضی . (1403). مؤلفه‌ها و چالش‌های سیاست خارجی چین در قبال عربستان سعودی. فصلنامه مطالعات بین‌‌المللی، 21(3)، 323-347.  doi: 10.22034/isj.2024.394553.1995
6.    دهشیار، ح.، پورباقر، م. (1402). رقابت راهبردی آمریکا و چین در طرح‌های زیرساختی ساخت جهانی بهتر و کمربند-راه. فصلنامه پژوهش‌های بین‌الملل، (1)13، 50-7. doi: 10.22034/irr.2023.354756.2241
7.    غفارزاده، ل.، برزگر، ک.، توسلی رکن‌آبادی، م. (1403). جنگ تجاری آمریکا و چین؛ تأثیرات آن بر روابط ایران و چین. پژوهش های روابط بین الملل، 14(4)، 31-61، doi: 10.22.34/ir.2023.403527.2401
8.    کمال‌یار، ا.، ؛ میرترابی، س.، مدرس، م. (1403). راهبرد مهار آمریکا و گسترش حضور بین الملی چین در قالب ابتکار کمربند و راه. پژوهش های روابط بین الملل، 14(4)، 63-88، doi:10.22.36/ir.2025.491459.2635
9.    مصلح، ق.، بغیری، علی. (1403). شناسایی گفتمانهای سیاست خارجی چین در قبال ایالات متحده آمریکا۱۹۹۱-۲۰۱۵. شانزدهمین کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی، اجتماعی و سبک زندگی، https://civilica.com/doc/2151761
1.      Auerswald, D.P. (2020). Arctic Narratives and Geopolitical Competition. In: Weber, J. (eds) Handbook on Geopolitics and Security in the Arctic. Frontiers in International Relations. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-45005-2_15
2.      Blanchard, J.-M. (2020). China's Maritime Silk Road Initiative and Southeast Asia: Dilemmas, Doubts, and Determination. Journal of Contemporary China, 29 (122), 179–195.  https://doi.org/10.1080/10670564.2019.1637560.
3.      Cheterian, V. (2023). Friend and foe: Russia–Turkey relations before and after the war in Ukraine. European Security, 32(3), 1271-1294. https://doi.org/10.1080/09592318.2023.2185443
4.      Delvoie, L. A. (1997). Review of Strategic Geography and the Changing Middle East, by G. Kemp & R. E. Harkavy]. International Journal, 53(1), 187–188. https://doi.org/10.2307/40203286
5.      Doshi, Rush. (2021). The Long Game: China’s Grand Strategy to Displace American Order. London: Oxford University Press.
6.      Hillman, J. E. (2021). The Digital Silk Road: China’s Quest to Wire the World and Win the Future. NewYork: Harper Business.
7.      Hoekman, Bernard and Mavroidis, Petros C. and Nelson, Douglas R., Reform Robert Schuman. (2022).  Geopolitical Competition, Globalization and WTO. Centre for Advanced Studies Research Paper, No. RSC_67, Available at SSRN: at: https://ssrn.com/abstract=4285644 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4285644
8.      Hollis III, D. W. (2023). The American century and its challenges: U.S., Russia, P.R. China. Journal of Interdisciplinary Studies, 35(1/2), 81-102. https://doi.org/10.5840/jis2023351/24
9.      Khanna, Parag. (2016). Connectography: Mapping the Future of Global Civilization. New York: Random House. at: https://www.paragkhanna.com/book/connectography-mapping-the-future-of-global-civilization
10.   Kolossov, V., & Turovsky, R. (2007). Russian geopolitics at the Fin-de-siecle. Geopolitics, 12(1), 141-164. https://doi.org/10.1080/14650040108407711
11.   Mackinder, H. J. (1904). The geographical pivot of history. The Geographical Journal, 23(4), 421–437. at: https://ndisc.nd.edu/assets/422105/mackinder_1904_heartland_article_17_pages.pdf
12.   Majeed, T., Anwar, Z., & Bashir, F. (2023). CPEC: Pakistan and China’s joint step towards a shared destiny. Asian Journal of Comparative Politics, 8(2), 547-557. https://doi.org/10.1177/20578911231156102 (Original work published 2023).
13.   Mansab, M. (2024). Unveiling the Energy Nexus: The Trilateral Confluence Energy Corridor (TCEC) between China, Pakistan, and Iran. Hong Kong Review of Belt and Road Studies, (3), 26-39. https://doi.org/10.63596/oborjournal.3.2024.26-39.
14.   Mearsheimer, J. J. (2001). The Tragedy of Great Power Politics. New York: W. W. Norton & Company. at: https://samuelbhfaure.com/wp-content/uploads/2015/10/s2-mearsheimer-2001.pdf
15.   Mearsheimer, J. J. (2014). The Tragedy of Great Power Politics (Updated ed.). W. W. Norton & Company.
16.   Mykhailova-Kacimi, D. (2022). Geopolitical competition of global powers during the COVID-19 pandemic. Przegląd europejski, 2022(1), 133-144. https://doi.org/10.31338/1641-2478pe.1.22.9
17.   Ó Tuathail, G. (1996). Critical Geopolitics: The Politics of Writing Global Space. Minneapolis: University of Minnesota Press. at: https://www.amazon.com/Critical-Geopolitics-Politics-Writing-Global/dp/0816624400.
18.   Rajagopalan, R. P. (2022, August 9). India's Latest Concerns with the China-Pakistan Economic Corridor. The Diplomat. at: https://thediplomat.com/2022/08/indias-latest-concerns-with-the-china-pakistan-economic-corridor/indiandiplomacy.org+4thediplomat.com+4orfonline.org+4.
19.   Spykman, N. J. (1942). America’s Strategy in World Politics: The United States and the Balance of Power. New York: Harcourt, Brace. at: https://global-strategy.org/geopolitical-drive-spykman-macarthur-and-why-taiwan-matters-to-the-united-states
20.   Yoshihara, T., & Holmes, J. R. (2018). Red Star over the Pacific: China’s Rise and the Challenge to U.S. Maritime Strategy (2nd ed.).  Washington Dc: Naval Institute Press.
21.   Yu, H. (2017). Motivation behind China’s ‘One Belt, One Road’ Initiatives and Establishment of the Asian Infrastructure Investment Bank. Journal of Contemporary China, 26 (105), 353–368. https://doi.org/10.1080/10670564.2016.1245894.
22.   Waltz, K. N. (1979). Theory of International Politics. Reading, MA: Addison-Wesley. at: https://dl1.cuni.cz/pluginfile.php/486328/mod_resource/content/0/Kenneth%20N.%20Waltz%20Theory%20of%20International%20Politics%20AddisonWesley%20series%20in%20political%20science%20%20%20%201979.pdf
23.   Wilkins, T. (2022). The South Pacific: A new arena for strategic competition among the major powers. East Asian Policy, 14(4), 91-106. https://doi.org/10.1142/S1793930522000307
24.   Zakharov, A. (2023). The International North-South Transport Corridor: The Prospects and Challenges for Connectivity between Russia and India. MGIMO Review of International Relations, 16(2), 216-234.