فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

دکترین عدم تمایل و عدم توانایی و مداخله بشردوستانه: چارچوب‌ها و چالش‌ها

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسنده
استادیار گروه حقوق بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه
چکیده
دکترین‌های مداخله بدون تمایل، بدون توانایی و بشردوستانه به عنوان چارچوب‌های اساسی در عرصه سیاست بین‌الملل عمل می‌کنند و نقش مهمی در مدیریت بحران‌های بشردوستانه و جلوگیری از فجایعی مانند جنایات جنگی، کشتار جمعی، نسل‌کشی و سایر نقض‌های شدید حقوق اساسی بشر ایفا می‌کنند. علیرغم اهمیت آنها، این دکترین‌ها با چالش‌های حقوقی، سیاسی، اخلاقی و عملی متعددی روبرو هستند. این مقاله به بررسی چارچوب‌ها و چالش‌های مرتبط با دکترین‌های مداخله بدون تمایل، بدون توانایی و بشردوستانه در حوزه‌های حقوق بین‌الملل و روابط بین‌الملل می‌پردازد و تعامل آنها را با اصول حاکمیت ملی و مسئولیت بین‌المللی در حفظ حقوق بشر تجزیه و تحلیل می‌کند. این مطالعه با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که اگرچه این دکترین‌ها پتانسیل حمایت از حقوق بشر و جلوگیری از فجایع انسانی را دارند، اما در عمل اغلب به عنوان توجیهی برای مداخله در امور داخلی کشورها مورد استفاده قرار گرفته‌اند و در نتیجه با چالش‌های اساسی مواجه شده‌اند. این چالش‌ها عمدتاً ناشی از تفسیر نادرست اصول این دکترین‌ها، سوءاستفاده از آنها برای اهداف سیاسی و سلطه‌جویانه و تضاد ذاتی آنها با مفهوم اساسی حاکمیت ملی است. علاوه بر این، فقدان سازوکارهای شفاف و پاسخگو برای تصمیم‌گیری در مورد زمان و شرایط مداخله، یک نقص ساختاری عمده در این دکترین‌ها محسوب می‌شود. تجزیه و تحلیل بحران‌های مختلف بشردوستانه، مانند بحران‌های لیبی، سوریه و بحران روهینگیا، ماهیت دوگانه دکترین‌های «نمی‌خواهم» و «نمی‌توانم» را آشکار می‌کند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Unwilling and Unable Doctrine and Humanitarian Intervention: Frameworks and Challenges

نویسنده English

Farid Azadbakht
Assistant Professor of International Law, Islamic Azad University, Kermanshah Branch
چکیده English

The doctrines of humanitarian intervention and "unwilling and unable," closely linked to the Responsibility to Protect (R2P), provide frameworks for addressing humanitarian crises when states fail to protect their populations from atrocities like genocide, war crimes, and ethnic cleansing. These doctrines, however, face legal, political, and practical challenges, often clashing with state sovereignty under Article 2(7) of the UN Charter. This study employs a descriptive-analytical approach to examine these frameworks, distinguishing humanitarian intervention’s unilateral tendencies from R2P’s structured, UN-authorized approach. Through case studies of Libya (2011), Syria (2012–present), and the Rohingya crisis (2017), it analyzes their alignment with these doctrines, their challenges, and proposes practical reforms to enhance clarity, accountability, and effectiveness. By addressing ambiguities, political misuse, and sovereignty tensions, this study aims to strengthen global mechanisms for atrocity prevention while respecting international legal principles.

کلیدواژه‌ها English

Unwilling and Unable Doctrine
Humanitarian Intervention
Responsibility to Protect
International Law
Sovereignty
Human Rights