در این مقاله، ضمن ارائه بحثی در پایدار بودن مفاهیمی چون «مرز» و «سامان» و «سرحد» در جهانی که فرایند مجازی شدن فضای سیاسی، واقعی بودن فضای جغرافیایی را به چالش گرفته است، ایده پایان گرفتن سرزمین و مرز به دلیل جانشین شدن فضای مجازی به جای فضای حقیقی به چالش گرفته می شود. در همین رابطه، بحثی مستند در ایرانی بودن اصل مفهوم «استیت state= کشور + حکومت» و مرز ارائه شده است که پرفسور واستل-والتر استاد دانشگاه برن درباره آن ابراز امیدواری کرد دنیای غرب ایرانی بودن اصل این پدیده ها و مفاهیم جغرافیای سیاسی را پذیرفته و ثبت نماید. نقش و عملکرد «مرز» پیوسته در در درازای تاریخ در تحول بوده است. این نقش و عملکرد هنگامی قابل درک است که تحول یاد شده در چارچوب نقش این پدیده توسط تاریخ، سیاست، قدرت، فرهنگ و مسائل اجتماعی مورد مطالعه قرار گیرد. بوردر border که به باور نویسنده با اصطلاح «سامان» در فارسی برابری دارد، پدیده ای پیچیده، فضایی و اجتماعی است که ساکن یا غیر متحول نیست، بلکه بسیار دگرگونی پذیر و فعال است. دایره شمول مطالعات سامان حقیقتا جهان گستر است و علاوه بر در بر داشتن بسیاری از جنبه های سنتی این گونه پژوهش ها، همانند ژئوپولیتیک، مهاجرت و هویت سرزمینی، شامل موضوعات سربرآورده جدید در دنیای کنونی است، همانند نقش مرز در «دنیای بدون مرز»؛ «خلق کردن محله»؛ و «مرزسازی» در دوران پسا 11 سپتامبر. این نوشتار فصل نهم کتاب مطالعات سامان است که به بحث و بررسی تاثیر فضای مجازی بر پدیده های جغرافیایی چون سامان و سرزمین می پردازد.