فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

فصلنامه مطالعات بین‌ المللی

کاربست رژیم پایش فناوری موشکی در رویه شورای امنیت: مطالعه موردی قطعنامه 2231

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان
ساسان صیرفی 1
عبدالله عابدینی 2
سارا واعظ 3
1 استادیار گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار و عضو هیأت علمی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)
3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/isj.2024.453073.2165
چکیده
رژیم پایش فناوری موشکی یک رژیم چندجانبۀ پایش صادرات است که به منظور جلوگیری از گسترش فناوری ساخت موشک‌ها و پهپادهای قادر به حمل سلاح های کشتار جمعی، از سوی گروهی از کشورهای همسو شکل گرفته است. با وجود اینکه اسناد رژیم پایش فناوری موشکی به لحاظ حقوقی الزام‌آور نیستند، شورای امنیت سازمان ملل متحد طی دو دهۀ گذشته در قالب قطعنامه های تحریمی خود در مسیر الزام‌آور سازی این رژیم گام برداشته است. در این میان، قطعنامۀ 2231 ـ که به منظور تأیید و اجرای «برنامۀ جامع اقدام مشترک» (برجام) بین ایران و گروه 1+5 به تصویب شورا رسید ـ هم از حیث نحوۀ ادغام رژیم پایش فناوری موشکی در ساختار قطعنامه و هم از نظرتنش هایی که بین ایران و قدرت های غربی پدید آورد، منحصربفرد می نماید. این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی، در صدد پاسخ به این پرسش است که رژیم پایش فناوری موشکی چگونه در رویۀ شورای امنیت و به طور ویژه در قطعنامۀ 2231 به کار شده است؟ یافته های تحقیق نشان می‌دهد که شورای امنیت با ادغام فهرست اقلام سند پیوست رژیم پایش فناوری موشکی در ساختار تحریم های قطعنامه های فصل هفتمی خود، رژیم پایش فناوری موشکی را به ابزاری برای ایجاد تعهدات حقوق سخت در راستای عدم اشاعۀ فناوری‌های موشکی و پهپادی مبدل کرده است.
کلیدواژه‌ها
رژیم پایش فناوری موشکی
پهپاد
موشک بالستیک
شورای امنیت
تحریم
ایران
قطعنامۀ 2231

موضوعات

عنوان مقاله English

The Application of the Missile Technology Control Regime in the Practice of the Security Council: A Case Study of Resolution 2231

نویسندگان English

Sassan Seyrafi 1
Abdollah Abedini 2
Sara Vaez 3
1 Assistant Prof. at Department of Public Law, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Assistant Prof. and Faculty Member of the Institution for Research and Development in the Humanities (SAMT)
3 M.A. of Faculty of Law and Political Science, University of Tehran.
چکیده English

The Missile Technology Control Regime (MTCR) is a group of like-minded states that was established to prevent the proliferation of missiles and unmanned aerial vehicles (UAVs) capable of delivering weapons of mass destruction. The originating documents of the MTCR are not legally binding. Nevertheless, in the past two decades the UN Security Council has been on the path of making the MTCR binding through its sanctions resolutions under Chapter VII of the UN Charter. In this context, Resolution 2231 (2015) is unique insofar as how the MTCR was incorporated into its structure and the tensions those MTCR-related provisions created between Iran and the Western powers. Thus, the question this paper aims to answer is how has the MTCR been applied in the practice of the UN Security Council especially in case of Resolution 2231 (2015)? The research findings indicate that by incorporating the MTCR Annex control list into the structure of its sanctions resolutions, the Security Council has used the MTCR as a tool to establish hard-law obligations for the purpose of non-proliferation of missile and UAV technology; obligations that are by far more rigorous than the MTCR’s own guidelines.

کلیدواژه‌ها English

Missile Control Regime
UAVs
Ballistic Missiles
Security Council
Sanction
Iran
Resolution 2231
  1. امینیان، ب. سجادی، م. (1396). رژیم‌های چندجانبه کنترل صادرات. فصلنامه سیاست خارجی، (4)31 ، 41-70
  2. امینیان، ب. ضمیری جیرسرائی، ش. (1395). تأثیر رژیم کنترل تکنولوژی موشکی بر امنیت ملی و توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامۀ آفاق امنیت، (3) 28، 41-66
  3. جکسون، ر. سورنسون گ. (1401). درآمدی بر روابط بین­الملل: نظریه­ها و رهیافت­ها. ترجمۀ مهدی ذاکریان، احمد تقی­زاده و حسن سعید کلاهی، تهران: نشر میزان، چاپ دوم
  4. ساعد، ن. (1386). تحلیل هنجارین رژیم کنترل فناوری موشکی و الزامات دفاعی جمهوری اسلامی ایران. مجله سیاست دفاعی، (59) 15، 43- 68
  5. سجادی، م. (1396). تأثیر حقوق نرم بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران در پرتو رژیم­های چندجانبه کنترل صادرات. فصلنامه سیاست، (4) 15، 111-123
  6. سجادی، م. (1397). نقش قدرت های بزرگ در شکل­گیری رژیم های چندجانبه کنترل صادرات. فصلنامۀ سیاست، (5) 18، 109-125.
  7. M. (2017). The Role of the Security Council in WMD-Related Export Control: Synergy Between Resolution 1540 (2004) and Sanctions Resolutions. In Theory and Practice of Export Control: Balancing International Security and International Economic Relations, edited by Tamada D. and Achilleas Ph. Singapore: Springer, 29-40.
  8. L. (2015, December 16). Iran's October missile test violated U.N. ban: expert panel. Reuters, available at https://www.reuters.com/article/idUSKBN0TY1T8/
  9. De Bruin, E. (2023). Export Control Regimes—Present-Day Challenges and Opportunities. In Netherlands Annual Review of Military Studies, edited by Beeres et al., The Hague: TMC Asser Press, 31-53.
  10. Equipment, Software and Technology Annex (2023). MTCR/TEM/2023/Annex, Last updated 15 June 2023, available at https://mtcr.info/wordpress/wp-content/uploads/2023/08/MTCR-TEM-Technical_Annex_2023-06-15-PDF.pdf
  11. Gruenberg, J.S. (2009). An Analysis of United Nations Security Council Resolutions: Are All Countries Treated Equally? Case Western Reserve Journal of International Law, 41 (2), 469-511.
  12. Gualtieri, (2000). 'The System of Non-Proliferation Export Controls. In Commitment and Compliance: The Role of Non-Binding Norms in the International Legal System, edited by Shelton, D., Oxford: Oxford University Press, 467-486.
  13. Government of the Islamic Republic of Iran (2015). Statement of the Islamic Republic of Iran following the adoption of United Nations Security Council resolution 2231 (2015), Annex to the letter from the Permanent Representative of Iran to the United Nations addressed to the President of the Security Council, dated 20 July 2015, UN Doc. S/2015/550.
  14. Hasenclever A. Mayer Rittenberfer V. (2004). Theories of International Regimes. Camebridge: Cambridge University Press. Sixth Printing.
  15. Haupt, D. R. (2016). Legal Aspects of the Nuclear Accord with Iran and Its Implementation: International Law Analysis of Security Council Resolution 2231 (2015) In Nuclear Non-Proliferation in International Law, edited by Black-Branch J.and Fleck D. The Hague: M.C. Asser Press, 403-469.
  16. Joiner D. (2004). Restructuring the Multilateral Export Control Regime Journal of Conflict and Security Law, 9 )2). 181-2111
  17. Krasner S. (1983). International Regimes. Ithaca and London: Cornell University Press.
  18. MTCR Agreement [Agreement on Guidelines for the Transfer of Equipment and Technology Related to Missiles] (1987) International Legal Materials, 26 (3), 599-613.
  19. MTCR Guidelines [Missile Technology Control Regime Guidelines for Sensitive Missile-Relevant Transfers] (n.d.), available at https://www.mtcr.info/en/mtcr-guidelines/guidelines-for-transfer
  20. MTCR Annex Handbook [Missile Technology Control Regime (MTCR) Annex Handbook 2017] (2017). available at file:///C:/Users/NoteBook/Downloads/mtcr-handbook-2017-indexed-final-digital%20(1).pdf
  21. Mistry, D. (2003). Containing Missile Proliferation: Strategic Technology, Security Regimes, and International Cooperation in Arms Control. Seattle and London: University of Washington Press.
  22. D. (1994). A Chronology of the Missile Technology Control Regime. The Nonproliferation Review. 1(2), 66–93.
  23. Panel of Experts [established pursuant to resolution 1929 (2010)] (2015). Final Report of the Panel of Experts Established Pursuant to Resolution 1929 (2010), dated 2 June 2015, UN Doc. S/2015/401.
  24. President of the Security Council (2016). Note by the President of the Security [on] Security Council tasks under Security Council resolution 2231 (2015), dated 16 January 2016, UN Doc. S/2016/44.
  25. Shelton D. (2000) ‘Law, Non- Law and the Problem of “Soft Law” ’, in Commitment and Compliance: The Role of Non- Binding Norms in the International Legal System, edited by Shelton D. Oxford: Oxford University Press, 1– 20.
  26. Shaffer G. Pollack M. (2010) ‘Hard vs. Soft Law: Alternatives, Complements and Antagonists in International Governance’, Minnesota Law Review, 94, 706– 799.
  27. Talmon, S. (2005). The Security Council as World Legislature. The American Journal of International Law. 99 (1), 175-193
  28. W.H. (2018). A History of the United Nations Security Council Resolution 1540. In Preventing the Proliferation of WMDs, edited by Salisbury. D., Stewart, I.J. and Viski A., Cambridge, MA: Palgrave MacMillan, 13-32.
  29. Thirlway H. (2019). The Sources of International Law. Oxford: Oxford University Press.
  30. UN Secretary-General (2016), First Report of the Secretary General on the implementation of Security Council resolution 2231 (2015), dated 12 July 2016, UN Doc. S/2016/589.
  31. UN Secretary-General (2017), Fourth Report of the Secretary General on the implementation of Security Council resolution 2231 (2015), dated 8 December 2017, UN Doc. S/2017/1030.
  32. UN Secretary-General (2019), Eighth Report of the Secretary General on the implementation of Security Council resolution 2231 (2015), dated 10 December 2019, UN Doc. S/2019/934.
  33. Whang, C. (2015). The Challenges of Enforcing International Military-Use Technology Export Control Regimes: An Analysis of the United Nations Arms Trade Treaty. Wisconsin International Law Journal, 33(1), 114-139.
  34. Williamson, Richard L. Jr. (2003). Hard Law, Soft Law, and Non-Law in Multilateral Arms Control: Some Compliance Hypotheses. Chicago Journal of International Law. 4(1), 59-82.