مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 The Offshore Balancing Doctrine in U.S. Middle East Policy during the Trump Era and Its Implications for Iran دکترین موازنه فراساحلی در سیاست خاورمیانه‌ای ایالات متحده در دوره ترامپ و الزامات آن برای ایران 231480 10.22034/isj.2025.546293.2384 FA احسان ابطحی گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. 0009-0008-8641-2116 داود کیانی استاد گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. 0000-0002-5291-3755 مهدی ذاکریان دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. Journal Article 2025 09 11 Donald Trump was the first U.S. president to formally implement the doctrine of offshore balancing in American foreign policy. Accordingly, the central question of this article is: how did the strategy of offshore balancing shape the Middle East policy of the Trump administration, and what implications did it generate for Iran’s regional strategy? Throughout both of his presidential terms, Trump consistently pursued policies aligned with offshore balancing. By criticizing his predecessors and rejecting liberal internationalism as the traditional framework of U.S. foreign policy, he elevated American national interests as the overriding priority. In this context, Trump recognized Jerusalem as Israel’s capital, withdrew from the Iran nuclear agreement, reduced U.S. military presence and pulled troops from conflict zones, promoted the Abraham Accords to normalize relations between certain Arab states and Israel, and waged counterterrorism campaigns through reliance on proxy forces combined with targeted lethal strikes. Collectively, these measures transformed the political and security landscape of the Middle East. Such decisions, rooted in the application of offshore balancing, pose a serious strategic challenge for the Islamic Republic of Iran. At the economic level, Trump’s “maximum pressure” campaign inflicted significant strain on Iran’s economy. Regionally, the formation of new alliances and efforts to weaken Iran’s allied groups considerably undermined Tehran’s regional influence. دونالد ترامپ نخستین مجری رسمی اجرای دکترین موازنه فراساحلی در سیاست خارجی آمریکا بوده است. بر همین اساس، پرسش اصلی مقال حاضر این است که که راهبرد موازنه فراساحلی چه تاثیری بر سیاست خاورمیانه دولت‌ دونالد ترامپ داشته و چه الزاماتی را برای سیاست منطقه‌ای ایران ایجاد کرده است؟ ترامپ در هر دو دوره ریاست جمهوری خود مطابق با استراتژی موازنه فراساحلی، با انتقاد از روسای جمهوری سابق و بین‌الملل‌گرایی لیبرال به عنوان قاعده سنتی حاکم بر سیاست خارجی آمریکا منافع این کشور در اولویت مطلق قرار داد. در همین چارچوب ترامپ با به‌رسمیت شناختن بیت‌المقدس به‌عنوان پایتخت اسرائیل، خروج از توافق هسته‌ای ایران، کاهش حضور نظامی و خروج نیروها از مناطق جنگی، اجرای طرح صلح ابراهیم برای عادی‌سازی روابط میان برخی کشورهای عربی و اسرائیل و مبارزه با تروریسم در قالب بهره‌گیری از نیروهای نیابتی و وارد کردن ضربات کشنده و محدود چهره خاورمیانه را به صورت کلی دگرگون کرد. اتخاذ این تصمیمات و تمرکز بر اجرای دکترین موازنه فراساحلی در خاورمیانه، در بطن خود تهدیدی جدی برای جمهوری اسلامی ایران است. تمرکز بر فشار حداکثری بر ایران، فشار مضاعفی را بر اقتصاد ایران وارد کرده است. در سطح منطقه‌ای نیز ایجاد ائتلاف‌های جدید و تمرکز بر تضعیف نیروهای متحد ایران، نفوذ منطقه‌ای تهران را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.

مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 Securitizing Druze Identity in the Context of Israeli–Syrian Conflicts, 2011–2025 امنیتی‌سازی هویت دروزی در میانه منازعات اسرائیل و سوریه (۲۰۱1-۲۰۲۵) 233807 10.22034/isj.2025.552025.2391 FA وحید افراسیابان دانشجوی دکتری رشته مطالعات منطقه ای، دانشگاه علامه طباطبایی 0000-0002-8216-293X سید جلال دهقانی فیروزآبادی استاد تمام دانشگاه علامه طباطبایی در رشته روابط بین‌الملل 0000-0003-1055-531X Journal Article 2025 10 08 This study explores the securitization of Druze identity within the context of the Israeli–Syrian conflict and the transformations triggered by the Syrian civil war. It seeks to move beyond state-centered frameworks by emphasizing the role of cross-border communities in redefining security boundaries. The central question concerns how demographic shifts and displacements caused by the war have influenced the securitization of Druze identity in the Golan Heights, Jabal al-Arab and northern Israel, thereby reshaping the contours of social security. The research hypothesis posits that demographic changes are not inherently crisis-inducing; rather, they become threats when securitizing actors—including the Israeli and Syrian governments, alongside political and media agents—frame them within identity-based discourses of “us” and “other.” The article’s primary objective is to explain the mechanisms through which Druze identity is transformed into a strategic object of security policy. This aim contributes theoretically by enriching the literature on securitization and practically by offering insights into contemporary identity conflicts in the Middle East. The significance of the research arises from two dimensions: first, addressing the theoretical gap in regional security studies, which have largely remained state-centric and second, responding to the practical need to understand the consequences of securitizing dispersed minority identities in contexts where security boundaries increasingly align with identity lines. Methodologically, the study employs a qualitative, explanatory approach, drawing on documentary sources and comparative case studies to uncover the hidden layers of discourse and the representational dynamics of identity. این پژوهش به بررسی فرآیند امنیتی‌سازی هویت دروزی در بستر منازعه اسرائیل و سوریه و تحولات ناشی از جنگ داخلی سوریه می‌پردازد و می‌کوشد از چارچوب‌های صرفاً دولت‌محور فاصله گرفته، نقش جوامع فرامرزی را در بازتعریف مرزهای امنیتی برجسته سازد. پرسش اصلی آن است که چگونه تغییرات جمعیتی و جابه‌جایی‌های ناشی از جنگ، در شکل‌گیری فرآیند امنیتی‌سازی هویت دروزیان ساکن بلندی‌های جولان، جبل‌العرب و شمال اسرائیل نقش‌آفرین بوده و مرزهای امنیت اجتماعی را دگرگون کرده‌اند. فرضیه پژوهش بر این مبناست که تحولات جمعیتی، به‌خودی‌خود بحران‌زا نیستند، بلکه زمانی به تهدید بدل می‌شوند که کنشگران امنیتی‌ساز، اعم از دولت‌های اسرائیل و سوریه و نیز سایر بازیگران سیاسی و رسانه‌ای، با تولید گفتمان‌های «ما» و «دیگری» آن‌ها را در چارچوبی هویتی و امنیتی بازنمایی کنند. هدف اصلی مقاله، تبیین سازوکارهایی است که از رهگذر آن‌ها هویت دروزی به ابژه‌ای راهبردی در سیاست‌های امنیتی بدل می‌شود، هدفی که هم از منظر نظری به غنای ادبیات امنیتی‌سازی می‌افزاید و هم از منظر عملی، ابزاری برای فهم منازعات هویتی معاصر خاورمیانه فراهم می‌آورد. ضرورت پژوهش از دو جنبه ناشی می‌شود. نخست، پر کردن خلأ نظری در مطالعات امنیتی منطقه که غالباً دولت‌محور باقی مانده‌اند. دوم، پاسخ به نیاز عملی برای درک پیامدهای امنیتی‌سازی هویت اقلیت‌های پراکنده در شرایطی که مرزهای امنیتی بیش از پیش بر خطوط هویتی استوار می‌شوند. روش تحقیق کیفی، مبتنی بر رویکرد تبیینی است و با تکیه بر منابع اسنادی و مطالعه موردی تطبیقی، امکان واکاوی لایه‌های پنهان گفتمان و بازنمایی هویت را فراهم می‌سازد.

مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 Terrorist cyber attacks in the context of self-defence حملات سایبری تروریستی در چارچوب دفاع مشروع 234996 10.22034/isj.2025.464608.2191 FA احسان صادقی پور دکتری تخصصی حقوق بین الملل عمومی، مدرس دانشگاه 0000-0002-2121-7837 محمود گنج بخش استادیار گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی، دانشکده اقتصاد،دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران 0000-0002-3523-3299 Journal Article 2024 08 09 In the last two years, the terrorist organization, the Mojahedin Khalq, due to its considerable territorial distance, by exploiting vulnerabilities in the cyber environment, cyber attacks on government infrastructure have emerged. It is obvious that defence against non-state actors is legal, at least in some cases. However, the emergence of new types of terrorism, such as cyber terrorism, which may suddenly endanger international peace and security, has caused international law to lag behind in establishing new rules appropriate to cyberspace. The question raised in this research is: What is the appropriate interpretation of the United Nations Charter in assessing the possibility of Iran resorting to self-defence against cyber attacks by the Mojahedin Khalq Organization, in line with exercising jurisdiction and securing vital national interests? In response to this issue, a descriptive-analytical research method using library tools has been used. Therefore, after examination, the present study concludes that the cyber attacks of the Mojahedin Khalq Organization have not yet reached the point necessary to resort to self-defence. در دو سال اخیر سازمان تروریستی مجاهدین خلق به واسطه فاصله سرزمینی قابل توجه، با رخنه در خلاءهای محیط سایبر در پی حملات سایبری به زیرساخت‌های دولتی برآمده است. بدیهی است که دفاع در برابر بازیگران غیردولتی حداقل در برخی مواقع قانونی است. اما ظهور گونه‌های جدید تروریسم مثل تروریسم سایبری که ممکن است به یک‌باره صلح و امنیت بین‌المللی را به مخاطره بیندازد موجب گردیده است که حقوق بین‌الملل از وضع قواعد جدید متناسب با فضای سایبری عقب بماند. سؤالی که در این تحقیق مطرح می‌گردد این است که در راستای اعمال صلاحیت و تأمین منافع ملی حیاتی، تفسیر مناسب از منشور ملل متحد در امکان سنجی توسل به دفاع مشروع از سوی ایران در برابر حملات سایبری سازمان مجاهدین خلق چیست؟ در پاسخ به این مسأله از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی با استفاده از ابزار کتابخانه‌ای بهره گرفته شده است. بنابراین پس از بررسی، پژوهش حاضر نتیجه می‌گیرد که حملات سایبری سازمان مجاهدین خلق فعلاً به نقطه لازم برای توسل به دفاع مشروع نرسیده است.

مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 Dominance of Bab al -Mandeb; Houthis geopolitical weapons in confrontation with Israel Regime and its allies تسلط بر باب المندب؛ سلاح ژئوپلتیک حوثی ها در مقابله با رژیم اسرائیل و متحدان آن 234999 10.22034/isj.2025.504055.2289 FA مریم عبادی وزارت امور خارجه 0009-0001-5907-1423 نسرین مصفا دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی Journal Article 2025 04 06 Although the principle has always been that the strong actor wins the battle field, sometimes the weak actor has been the winner of the battle field by taking advantage of some advantages; Like the Houthis in Yemen. They have been fighting with the coalition forces led by Saudi Arabia in the domestic arena for years.. During the Gaza crisis, they have tried to play a role in regional issues by taking advantage of Yemen's proximity to the Red Sea and the Bab al-Mandab strait and to improve their position at this level as well. During Israel's attack on Hamas, the Houthis tried to force Israel to end its attacks by leveraging geopolitical threats. According to these issues, the question that arises is how they took advantage of the dominant geographical position to achieve their goals. In response to this hypothesis, it is proposed that the Houthis, by taking advantage of the geopolitical advantage of maritime dominance and disrupting the process of control and governance of the great powers over the maritime communication lines, threatened their commercial, energy and maritime security and caused their vulnerability. The findings of the research showed that the Houthis, by attacking commercial ships and oil tankers passing through the Bab al-Mandab strait and disrupting the supply and fuel chain, caused the vulnerability of international maritime, economic and energy security and put Israel's western allies in a dilemma, which can be a factor to exert pressure to end Israel's actions. بااینکه همواره اصل بر آن بوده که بازیگر قوی پیروز میدان نبرد باشد، اما گاها بازیگر ضعیف با بهره‌گیری از برخی مزیت‌ها به‌عنوان برنده عرصه نبرد بوده است؛ مانند حوثی‌ها در یمن. آن‌ها که طی سال‌ها در عرصه داخلی با نیروی ائتلاف به رهبری عربستان درنبرد بوده‌اند. در جریان بحران غزه کوشیده‌اند با بهره‌گیری از مزیت هم‌جواری یمن با دریای سرخ و تنگه باب المندب در مسائل منطقه‌ای ایفای نقش کرده و جایگاه خود را در این سطح نیز ارتقا دهند. حوثی‌ها در جریان حمله اسرائیل به حماس کوشیدند با اعمال اهرم تهدید ژئوپلتیک، اسرائیل را مجبور به پایان دادن حملات خودنمایند. با توجه به این موضوعات سؤالی که مطرح می‌شود اینکه آن‌ها چگونه از موقعیت مسلط جغرافیایی جهت تحقق اهداف خویش بهره گرفتند. در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که حوثی‌ها با بهره‌گیری از مزیت ژئوپلتیک تسلط دریایی و ایجاد اختلال درروند کنترل و حکمرانی قدرت‌های بزرگ بر خطوط ارتباط دریایی امنیت تجاری، انرژی و دریایی آن‌ها را تهدید کرده و باعث آسیب‌پذیری‌شان شدند. یافته‌های تحقیق نشان داد که حوثی‌ها با حمله به کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌های عبوری از تنگه باب المندب و ایجاد اختلال در مسیر زنجیره تأمین و سوخت باعث آسیب‌پذیری امنیت بین‌المللی دریایی، اقتصادی و انرژی و در تنگنا قرار گرفتن متحدان غربی اسرائیل شدند که می‌تواند عاملی برای اعمال فشار جهت پایان دادن به اقدامات اسرائیل باشد.

مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 Legal diplomacy in solving the Ukrainian passenger plan issue With aspecial analysis on the multilateral negotiations in Geneva 2023 دیپلماسی حقوقی در حل مساله هواپیمای مسافری اوکراین با تحلیلی ویژه بر مذاکرات چندجانبه 2023 ژنو 235937 10.22034/isj.2025.446328.2155 FA حسین قهرمانی منامن گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران. 0000-0002-1269-2767 توکل حبیب زاده گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-1259-0023 محمدجواد شریعت باقری گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-1269-2767 Journal Article 2024 05 26 In this article, after explaining legal diplomacy, the solution of negotiation from within diplomacy, then by mentioning the challenges and international legal issues related to the case of the accident of flight number 752 of the Ukrainian passenger plane, <br><br>Therefore, it aims to answer the question that how can legal diplomacy and especially negotiation tools help to manage the tention in the relations between the mentioned governments and resolve the issues and challenges caused by the Ukrainian plane crash regarding the Iranian governments accountability, compensation and restoration of international trust? The hypothesis of the research is that the use of real diplomacy and conducting structured negotiations can pay compensation to the victims of the Iranian governments obligations and accountability, solve problems and solve problems and lead to the resolution of disputes and the reduction of diplomatic tentions between the parties.including multilateral negotiations, as facilitating and effective factors in resolving disputes showing the obtained results indicates that the use of legal diplomacy in solving the disputed problem is relatively useful and effective and the most efficient tool for solving the problem.<br><br>The present research uses the descriptive- analytical method and the necessary data has been collected through library and professorial methods. In the final part of this research, the nations of the failure of legal negotiations referred the case to the ICAO and issued a verdict.We have examined the Ontario Supreme Court( 2024) and finally we offer suggestions for conducting constructive and result-oriented negotiations and solutions to to resolve the issue. در این نوشتار پس از تبیین دیپلماسی حقوقی، راهکار مذاکره را از درون دیپلماسی تشریح می نماییم، سپس با ذکر چالش ها و مسائل حقوقی بین المللی مربوط به سانحه پرواز شماره 752 هواپیمای مسافری اوکراین با رویکردی ویژه به تحلیل مذاکرات چندچانبه ژنو که بین دولت ایران با دولت های اوکراین، کانادا، سوئد و بریتانیا برگزار شد، می پردازیم. هدف اصلی این مقاله واکاوی دیپلماسی حقوقی و عملکرد مذاکره در حل مسئله است لذا درصدد پاسخ به این پرسش است که : دیپلماسی حقوقی چگونه می تواند به حل و فصل چالش های ناشی از سانحه هواپیمای اوکراینی درخصوص پاسخگویی دولت ایران، جبران خسارت و بازسازی اعتماد بین المللی کمک کند؟ فرضیه تحقیق نیز بر این است که : بکارگیری دیپلماسی حقوقی می تواند به پرداخت غرامت زیان دیدگان، انجام تعهدات و پاسخگویی دولت ایران ، رفع مسائل و حل و فصل اختلافات و کاهش تنش های دیپلماتیک بین طرفین منجر شود. لذا فرضیه تحقیق، فکت ها و مولفه های کلیدی دیپلماسی حقوقی منجمله انجام مذاکرات چندجانبه را در حل اختلاف مشخص می نماید.نتایج بدست آمده دلالت بر آن دارد که استفاده از دیپلماسی حقوقی نسبتاً مفید و موثر است. پژوهش حاضر از روش توصیفی – تحلیلی استفاده نموده و داده های های لازم از طریق کتابخانه ای و اسنادی گردآوری شده است.در بخش پایانی این پژوهش، ارجاع پرونده به شورای ایکائو و صدور حکم دادگاه عالی انتاریو بررسی شده و نهایتاً پیشنهاداتی برای مذاکرات هدفمند و نتیجه محور و راهکارهایی برای حل و فصل موضوع ارائه می دهیم.

مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 Regional Stability of the Middle East in the Light of the Militarization of the Afghan Diaspora from 2011 to 2024 ثبات منطقه‌ای خاورمیانه در پرتو نظامی‌شدن دیاسپورای افغان از ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ 225581 10.22034/isj.2025.527419.2350 FA فریبرز ارغوانی پیرسلامی دانشیار روابط بین‌الملل دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-6180-7751 نسیم صالح دانشجوی کارشناسی‌ارشد مطالعات منطقه‌ای، گرایش خاورمیانه و شمال آفریقا، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2025 05 31 The militarization of the Afghan diaspora in the Middle East is an emerging phenomenon that has profound effects on patterns of stability and instability in the region. Using a descriptive-explanatory method and within the conceptual framework of “military diaspora” and relying on a case study of the performance of this diaspora in target countries, this research answers the fundamental question of what impact has the militarization of the Afghan diaspora had on regional stability in the Middle East between 2011 and 2024? The findings indicate that the Afghan military diaspora, in a context of geopolitical change, has played a dual role as a non-state military actor: on the one hand, it has fueled the escalation of violence, political destabilization, and the strengthening of proxy axes, and on the other hand, in some cases, it has appeared as a deterrent against extremism and interventionism. However, the destabilizing effects of this phenomenon are more pronounced than its stabilizing effects on the Middle East region. In addition, the performance of the Afghan military diaspora depends on the context and strategic interests of the host country; therefore, managing this diaspora requires multi-level measures and constructive cooperation between governments and international institutions in the Middle East region. نظامی‌شدن دیاسپورای افغان در منطقه خاورمیانه پدیده نوظهوری است که تاثیرات عمیقی بر الگوهای ثبات و بی‌ثباتی در منطقه دارد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی-تبیینی و در قالب چارچوب مفهومی «دیاسپورای نظامی» و با تکیه بر مطالعه موردی عملکرد این دیاسپورا در کشورهای هدف، به این سوال اساسی پاسخ می‌دهد که نظامی‌شدن دیاسپورای افغان در فاصله سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴ چه تأثیری بر ثبات منطقه‌ای خاورمیانه داشته است؟ یافته‌ها حاکی از آن است که دیاسپورای نظامی افغان، در بستری از تحول ژئوپلیتیک، به‌عنوان یک بازیگر نظامی غیردولتی نقش دوگانه‌ای ایفا کرده است: از یک‌سو به تشدید خشونت، بی‌ثبات‌سازی سیاسی و تقویت محورهای نیابتی دامن زده و از سوی دیگر، در برخی موارد در نقش عاملی بازدارنده در برابر افراط‌گرایی و مداخله‌گر ظاهر شده است. با این حال، تأثیرات ثبات‌زدای این پدیده نسبت به اثرات تثبیت‌کننده آن بر منطقه خاورمیانه پررنگ‌تر است. به علاوه، عملکرد دیاسپورای نظامی افغان، وابسته به زمینه و منافع راهبردی کشور میزبان است فلذا مدیریت این دیاسپورا مستلزم تدابیری چندسطحی و همکاری سازنده میان دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی در منطقه خاورمیانه است.

مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 3 2025 12 22 The impact of China's Middle East goals on the March 2023 Iran-Saudi Arabia agreement تاثیر اهداف خاورمیانه‌ای چین بر توافق مارس 2023 ایران و عربستان 242889 10.22034/isj.2026.575778.2437 FA محمد مسعود صفائیان کارشناسی ارشد مطالعات خاورمیانه دانشگاه علامه طباطبائی. 0009-0009-5448-0330 سعید شکوهی دانشیار گروه روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی. 0009-0009-5448-0330 Journal Article 2025 08 28 The March 2023 agreement between Iran and Saudi Arabia, which took place with China's mediation, is considered one of the significant developments in the field of Middle East regional diplomacy. This development unfolded in a context where the Middle East has always been one of the most sensitive and strategic regions in the world due to its exceptional geopolitical position, abundant energy resources, and the presence of historical conflicts, placing it at the center of attention for both regional and extra-regional powers. In this regard, the relationship between Iran and Saudi Arabia, as two influential regional actors, has experienced numerous ups and downs over recent decades under the influence of regional rivalries, and has often been marked by serious tensions. The central problem of this research is to examine the impact of China's Middle East objectives on the formation and realization of this agreement.The main research question is: What impact did China's Middle East objectives have on the March 2023 Iran-Saudi Arabia agreement? The aim of the study is to analyze how China played a mediating role and to examine the consequences of this agreement on Iran-Saudi Arabia relations. This research addresses the subject by employing a qualitative approach and an analytical method, relying on data gathered from official documents, scientific articles, and credible international sources. توافق مارس ۲۰۲۳ ایران و عربستان سعودی که با میانجی گری چین به وقوع پیوست یکی از تحولات مهم در عرصه دیپلماسی منطقه ای خاورمیانه به شمار میآید این تحول در بستری شکل گرفت که خاورمیانه همواره به عنوان یکی از حساس ترین و راهبردی ترین مناطق جهان به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ،ممتاز برخورداری از منابع غنی انرژی و وجود منازعات تاریخی در کانون توجه قدرت های منطقه ای و فرامنطقه ای قرار داشته است. در این میان روابط ایران و عربستان سعودی به عنوان دو بازیگر تأثیر گذار منطقه ای طی دهه های اخیر تحت تأثیر رقابت های منطقه ای فراز و نشیبهای متعددی را تجربه کرده و در بسیاری از مقاطع با تنشهای جدی همراه بوده است. مسئله اصلی این پژوهش بررسی تأثیر اهداف خاورمیانه ای چین بر شکل گیری و تحقق این توافق است. پرسش اصلی تحقیق آن است که اهداف خاورمیانه ای چین چه تأثیری بر توافق مارس ۲۰۲۳ ایران و عربستان گذاشت؟». هدف پژوهش تحلیل چگونگی ایفای نقش چین به عنوان میانجی و بررسی پیامدهای این توافق بر روابط ایران و عربستان است. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد کیفی و روش تحلیلی و با اتکا به داده های گردآوری شده از اسناد رسمی مقالات علمی و منابع معتبر بین المللی، به بررسی موضوع می پردازد.