مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 2 2025 09 23 An Analysis of the Discourse of Relevant Reasoning in Favor of and Against the Realization of Fundamental Human Rights in the Intellectual System of James Nickel تحلیل گفتمان استدلال ربطی در مساعدت و ضدیت احقاق حق‌های بنیادین بشری در منظومه فکری جیمز نیکل 197 215 245159 10.22034/isj.2026.576797.2440 FA هادی صالحی استادیار گروه حقوق عمومی و بین‌الملل دانشگاه شیراز 0009-0006-7877-8965 عذرا باقری دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه تربیت مدرس 0009-0001-8695-4301 شبنم فهیمی استادیار حقوق عمومی دانشگاه خلیج فارس بوشهر 0000-0002-2269-9663 Journal Article 2025 04 06 The effectiveness of legal systems depends on the organization of legal rules and their interaction with one another. The theory of relational reasoning, developed by James Nickel, a contemporary philosopher of human rights, provides a conceptual framework for analyzing the internal structural relationships among rights, particularly within the human rights system. This theory, distinguishing between positive and negative relations among rights, rests on the premise that no right attains meaning or practical function independently of other rights, and the realization or weakening of any right can only be understood in relation to others. Accordingly, this article, focusing on Nickel’s theory of relational reasoning, analyzes the structural conflicts among rights and demonstrates how negative connections especially in the form of existential conflicts and complicating effects can disrupt the functioning of legal systems. By critically examining common errors in identifying such conflicts, the analysis emphasizes the necessity of conceptual and practical precision in addressing conflicting rights, showing that neglecting the nature and severity of these conflicts severely undermines the internal capacities of legal systems to achieve justice and effectiveness. Therefore, relational reasoning is not merely a tool for eliminating or prioritizing conflicting rights; rather, it provides an analytical basis enabling diverse legal systems to regulate and organize themselves more precisely, fairly, and with a forward-looking perspective provided that practical realities and institutional constraints are carefully considered during implementation and political misuse is prevented. کارآمدی نظام‌های حقوقی به نحوه سامان‌دهی قواعد حقوقی و تعامل آن‌ها با یکدیگر بستگی دارد. نظریه استدلال ربطی که توسط نویسندگان متعددی از جمله جیمز نیکل، فیلسوف معاصر حقوق بشر، ارائه شده، چارچوبی مفهومی برای تحلیل روابط درون‌ساختاری حقوق، به‌ویژه در منظومه حقوق بشر، فراهم می‌آورد. این نظریه با تمایز میان دو نوع رابطه مثبت و منفی از حقوق، بر این پیش‌فرض استوار است که هیچ حقی، مستقل از سایر حقوق معنا و کارکرد واقعی نمی یابد، و تحقق یا تضعیف هر حق، در نسبت با سایر حقوق قابل فهم است. بر همین اساس مقاله حاضر با تمرکز بر نظریه استدلال ربطی توسط جیمز نیکل، به تحلیل ساختاری تعارض‌های میان حقوق می‌پردازد و نشان می‌دهد که پیوندهای منفی میان حقوق، در قالب تضاد وجودی و دشوارسازی، چگونه می‌توانند عملکرد نظام‌های حقوقی را مختل سازند. این تحلیل با نقد خطاهای رایج در تشخیص این تعارض‌ها، بر لزوم دقت مفهومی و اجرایی در مواجهه با حقوق معارض تأکید دارد و بیان میدارد که در صورت بی‌توجهی به ماهیت و شدت این تضادها، ظرفیت‌های درونی نظام حقوقی در تحقق عدالت و کارآمدی به‌شدت تضعیف می‌شود. به همین خاطر؛ نظریه استدلال ربطی، صرفا ابزاری برای حذف یا اولویت‌بندی حقوق متعارض مطرح نیست، بلکه بستری تحلیلی فراهم می‌کند تا نظام‌های حقوقی مختلف، بتوانند با توجه به تعارض‌های درونی خود، به شیوه‌ای دقیق‌ترو منصفانه‌تر، همراه با چشم اندازی از آینده، تنظیم و ساماندهی شوند؛ مشروط بر آنکه در فرآیند اجرا، واقعیت‌های عملی و محدودیت‌های نهادی به‌دقت مورد توجه قرار گرفته و از سوءاستفاده‌های سیاسی جلوگیری شود. https://www.isjq.ir/article_245159_497f9df5408916f29833ad4c1c34e295.pdf