مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 22 2 2025 09 23 Geo-strategic Dynamics of India’s North eastern regions: An Analysis of India's Act East Policy and its Water Relations with China پویایی‌های ژئواستراتژیک مناطق شمال شرق هند: تحلیلی از «سیاست اقدام در شرق » هند و روابط آبی آن با چین 51 74 234997 10.22034/isj.2025.495906.2268 FA حنیفه ریگی گروه مطالعات جنوب و شرق آسیا و اقیانوسیه، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0005-6123-9554 Journal Article 2025 01 04 The North-Eastern regions of India are among the remotest regions of India, which, despite being considered among the least developed regions of India, occupy a special strategic and geopolitical position. The unique geographical location of this region and its access to India's eastern and southeastern neighbors have made this region the gateway to India's "Act East Policy". So, Indian authorities have prioritized the development of this region, especially after Narendra Modi came to power in 2014. In addition to its strategic location, another key feature of the North-East regions is their location along the Brahmaputra River, which it shares with China. India and China have had extensive interactions in this basin by concluding MOUs on water data exchange. Despite the existence of water data exchange MOUs between India and China, water tensions have increased in recent years. This study attempts to answer the question of what factor or factors have contributed to the growing water tensions between India and China in recent years? This study argues that India’s development-oriented initiatives in the Northeastern regions under its "Act East Policy" contribute to the escalation of water-related conflicts with China by exacerbating geopolitical tensions between the two countries. The library method, which involved collecting data from written sources such as books, articles, and websites has been used. مناطق شمال‌شرق هند از مناطق دورافتاده هند است که علیرغم اینکه جز مناطق کم‌توسعه‌یافته هند است، اما از موقعیت استراتژیک و ژئوپلتیکی ویژه‌ای برخوردار است. موقعیت جغرافیایی منحصربه‌فرد این مناطق و دسترسی آن به همسایگان شرقی و جنوب‌شرقی هند این مناطق را به دروازه «سیاست اقدام در شرق» هند تبدیل کرده است. به همین دلیل مقامات هند خصوصا ًپس از سال 2014 و روی کارآمدن نارندرا مودی، توسعه این مناطق را در اولویت خود قرار داده‌اند. از سوی دیگر، یکی دیگر از ویژگی‌های مهم این مناطق این است که محل عبور رودخانه مشترک هند و چین (رودخانه براهماپوترا) هستند. هند و چین در حوضه آبریز براهماپوترا با انعقاد تفاهم-نامه‌هایی برای تبادل داده‌های آبی با یکدیگر تعاملات گسترده‌ای داشته‌اند. در سالهای اخیر با وجود تفاهم‌نامه‌های آبی، همکاری‌های آبی مؤثر بین دو کشور کاهش یافته و تنش‌های آبی افزایش یافته است. این پژوهش در تلاش است به این سوال پاسخ دهد که چه عاملی یا عواملی باعث افزایش تنش‌های آبی بین هند و چین شده است؟ ادعای این پژوهش این است که اقدامات توسعه‌‌محور هند در مناطق شمال‌شرق در راستای «سیاست اقدام در شرق» هند با تقویت اختلافات ژئوپلتیکی بین هند و چین از جمله عواملی است که موجب افزایش تنش‌های آبی هند با چین شده است. در این پژوهش از روش کتابخانه‌ای و استناد به منابع مکتوب مانند کتاب، مقاله و نیز سایت‌های اینترنتی استفاده شده است. https://www.isjq.ir/article_234997_a81374a0e3d44c2f7018474a2eedf046.pdf