مواجهه مصونیت مقامات عالی‌ترین دولتی و مسئولیت کیفری ناشی از ارتکاب جرایم بین‌المللی

نوع مقاله: مقاله مستخرج از رساله

نویسنده

دکتری حقوق بین‌الملل و مسئول بخش حقوقی سفارت جمهوری اسلامی ایران در لاهه هلند

چکیده

قرن ها مصونیت دولتها و مقامات آنها به صورت مطلق بوده و شامل تمامی مقامات عالی رتبه و همه اعمال آنها می شد. در نیمه قرن بیستم این نظریه که نبا ی د به مقامات عالی رتبه دولتی اجازه داد برخوردار از وضع یتی خاص باشند، مطرح شد دکترین مصونیت محدود حامی این بود ک ه مقامات عا لی رتبه به هنگام ارتکاب جنایات بین المللی، نزد محاکم بین المللی مصونیت ندارند. در سالیان اخیر و باتوحه به اینکه بی کیفری تهدیدی علیه صلح و امنیت بین المللی می باشد، با افز ایش اعمال صلاحیت جهانی توسط برخی کشورها روبرو بودیم و بالتبع قابلیت اعمال صلاحیت کیفری خارجی که در مواردی در تعارض با اصل مصو نیت مقامات دولتی  قرار می گرفت . موضوعی که به بررسی آن خواهیم پرداخت. در این خصوص برخی معتقدند که با وجود خلاهایی حقوقی که امکان اعمال صلاحیت محاکم بین المللی نسبت به مقامات دولتی مرتکب جرایم بین المللی به نحو عملی ناممکن ساخته، برای پرکردن این خلاء، باید دامنه مصونیت را محدود نموده و امکان اعمال صلاحیت کیفری محاکم خارجی بر مقامات را پیش بینی نمود. در بررسی این موضوع که آیا در رویکرد حقوق بین الملل نسبت به مصونیت مقامات عالی رتبه دولتی در نزد محاکم دولتهای دیگر تغیی ری رخ داده است، باید به مهمترین دغدغه موجود یعنی تقابل مصونیت مقامات رسمی و قواعد آمره حقوق بین الملل پرداخت. پاسخ به این سئوال که آیا مقامات دولت ی متهم به ارتکاب برخی از جرایم بین المللی می شوند می توانند به مصونیت خود در نزد محا کم دولتها ی دیگر استناد کنند؟روشن کننده تحول یا ایستایی حقوق بین الملل در این زمینه است.

کلیدواژه‌ها


1.   Arrest   Warrant   of   11   April   2000   (Democratic   Republic   of   the Congo v. Belgium)

2. I.C.J Reports, (Case concerning the Arrest Warrant),2002, p.21.Para.58

3. I.C.J Reports, 2002, Ibid.Para.59

4. I.C.J Reports, 2002, Ibid.Para.59.

5. I.C.J Reports, 2002, Ibid.Para.61.

6. پ.م.دپیوی. مسئولیت کیفری فردی و مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها، در آنتونیو کاسه‌سه و سایرین، ص194.

7. rancia: cour de cassation, chambre crimimelle, 00-87215 Arret ni 1414

8. به موجب قانون State Immunity Act، در انگلستان روسای دولت‌ها از موصونیت مطلق تعقیب برخوردارند. کمیته منع شکنجه از انگلیس خواسته است این قانون را به منظور انطباق با کنوانسیون منع شکنجه اصلاح نماید: U.N.Doc.CAT/C/SR.36, par.11(27 Nov.1998).

9. http://www.adh-geneve.ch/RULAC/pdf_state/Application-for-Arrest- Warrant-Against-General-Shaul Mofaz.pdf

10. Application for Arrest Warrant Against Robert Mugabe (Bow St. Mag. Ct. Jan. 14, 2004) (per Workman, Sr. Dist. J.)at:www.hrw.org/en/node/11297/section/15

11. دیوان کیفری پرونده شماره  1999/27723 rec 1911/1998حکم 4 مارس 1999 نطریه چهارم.

12. Procedures for calling Fidel Castro to account for crimes in Spain and Belgium were also discontinued in connection with the affirmation of his immunity (see http://www.trial-ch.org/en/trial-watch/profile/db/legal- procedures/fidel_castro_425.html)

13. اسپانیا، دیوانعالی قضایی، دادگاه جنایی، پرونده شماره  rec 1911/1999، 12998/27 حکم مورخ 4 مارس 1999، نظریه پنجم.

14. Sarah Andrews, U.S.Courts Rule on Absolute Immunity and Inviolability of Foreign Heads of State: The Cases against Robert Mugabe and Jiang Zemin, ASIL Insight, November 2004

15. Tachiona v.United States, 386 F.3d 205, 2004 U.S.App.LEXIS 20879 (2dCir.Oct.6, 2004) (Tachiona II).

16. La paix de Versailles: Rsponsabilites des auteurs de la Gaerre et Savctions, in la documentation international pour,1930,Editions internationals.vol.III.p.332

17. ibid:336

18. le droit international exclut tout immunite en cas dr poursuites pour crimes gravef de droit international humanitaire www.icj- cij.org/.../cdocket/cCOBE/ccobepleadingd

19. Charter of the International Military Tribunal for the Far East (available at: http://www.unifi.it/off_form/allegati/uploaded_files/2009/200011/B009965/To kyo%20Statute.pdf).

20. Statut du tribunal international pour l ex-yougoslavie,s/Res.827.25mai1943

21. Statut du tribunal international pour le Rwanda,s/Res.955,8 november1994

22.    Control    Council    Law    No.    10,    20    Dec1945    (available    at: http://avalon.law.yale.edu/imt/imt10.asp

23. معاهده منع شکنجه و رفتار یا مجازات خشن، غیر انسانی یا تحقیر کننده مصوب 10 دسامبر1984/قطعنامه 46/39 مجمع عمومی UN

24. The united kingdom Parliament, www.20essexst.com/bar/q_watts_a/wwatts_body.hm

25. Goffin.H.Denis.C.Chapaux.B.Magasichi.J et Goldman.A.1999.427

26. http://www.icj-cij.org/cijwww/cpresscom/SPEECHES/cspeechpresident- guillaume-cobe%20judgment-2002214.htm

27. http://www.icj-cij.org.(Dissentihg opinion of judge odhoc Mmec.van den wyngaret.) P.33

28. Weyembergh.A,Sur l’oordonnance du juge d’instruction Vandermeersch rendue dans l’affaire Pinochet le6 nov1999:190-191embre 1998, RBDI,199

29. 12 Dec.1961.ILR,v.36,p.312

30. COSNARD,M. Quelques observations sur les decisions de la chamber des Lorda du25 nov.1999 et du 24 mars 1999 danse l,aff.pinochet.RGDIP.1999.pp325-328

31.     House     of     lord,24     mars     1999,ILM.1999,Lord     Saville     of Newdigate,:643&Lord Philips of Worth Matravers,:661

32. House of lord,24 mars 1999,ILM.1999,Lord Hutton,:638

33. House of lord,24 mars 1999,ILM.1999,Lord Hutton,:594

34. 594-595:House of lord,24 mars 1999,ILM.1999,Lord Browne-Wilkinson

35. Citroni,G.(2012)., Swiss Court Finds No Immunity for the Former Algerian Minister of Defence Accused of War Crimes: Another Brick in the Wall of the Fight Against      Impunity,Published      on     August      15,      2012,      Web      Site: http://www.ejiltalk.org/swiss-court-finds-no-immunity-for the-former-algerian- minister-of-defence-accused-of-war-crimes-another-brick-in-the-wall-of-the-fight- against-impunity

36. سیترونی، گابریلا، در مصونیت وزیر دفاع سابق الجزایر توسط دیوان فدرال سوییس درقبال اتهام جنایات جنگی؛ خشتی دیگر بر روی دیوار مبارزه با بی‌کیفری

37. 28 U.S.Code & 1350(1988)

38. US.Distr.Cr..N.D.Col,6 oct.1987.Forti v.Suatrez-Mason,ILR.v.95,p.638

39. US.Crt.off App.2Cir.,13 oct.1995,ILM,1995,p1602

40. US.Distr.Crt..S.D.Fla,8 June.1990.,ILR.v.99,p.164

41. US.Crt.of App.9th Cir.,16 June 1994,Hilao v.Marcos.ILR.v.104p.126

43. Flatow v.Islamic Republic of Iran, 999 F.Supp.1 (D.D.C.1998)

44. Cicippio v.The Islamic Republic of Iran, 18 F.Supp 2d 62 (D.D.C.1998)

45. Terry A.Anderson , et al.v.Iran , et al., United State District Court for the District of Columbia , 23 March 2000 , C.A.no.99 - 0698 (TPJ) , Downloaded from: http://www.dcd.Uscourts.gov/ district – court.html , part v , p.13.

46.  Gertez  v.Robert  Welch  ,  Inc.,  [418  U.S.323  ,396]  ,  Justice  White Dissenting  Opinion  ,  Part  IV.(B)  ,  Downloaded  from:  http://caseLaw./p.find Law.Com/ scripts/ get case.Pl? Court = us & vol – 418 & invol = 323 , p.32

 

47. Gertez v.Robert Welch , Inc., [418 U.S.323/351] , op.cit., p.11.

48. Ibidem.

49. Leonard I.Eisenfeld , et al.v.the Islamic Republic of Iran , et al., United States District Court for the District Court of Columbia , civ.no.98 – 1945 (RCL) 2000 , Downloaded from: http://www.dcd.Uscourts.gov/ district court.html , p.11.

50. Second Restatement of U.S.C., Torts , 1977 , § 908 (1 ).

51. Stephen M.Flatow v.the Islamic Republic of Iran , et al., 11 March 1998 , U.S.District Court , Downloaded from: http://diana.Law.yale.edu/ diana/db/ 4298 -3 html , p.41

52. Anderson v.Iran , op.cit., Part v , p.13

53. Gertez v.Robert Welch , Inc., [48 U.S323 ,351] op.cit., p.11 ; Anderson v.Iran , op.cit., p.13 & Eisenfeld v.Iran, op.cit., p.11.

54. Gertez Case,(http://case Law./ p.find Law.Com/ scripts/ get case.Pl? Court= us & vol–418& invol=323 , p.32)

55. A/CN.4/507/ Add 1, op.cit.

56. عبداللهی، محسن. خسارت تنبیهی در حقوق بین‌الملل، مجله حقوقی، شماره 30 سال 1383

1383

57. In a nutshell, th court concludes,based on the statut’s language ,that government officials are not included in the definition of “foreign state” and are therforenot covered by the Foreign Stat Immunitis Act.If they are to benefit from any immunity for their action, then they must rely on th common law

58. Cicippio v.The Islamic Republic of Iran, 18 F.Supp 2d 62 (D.D.C.1998)

59. رک به طور کلی به بخش دوم بند 71 رای دیوان و به طور مشخص بند 88 رای مذکور و همچنین به مقاله Chimène Keitner با عنوان  United  States Germany v. Italy: A View from the  که در 15 فوریه 2012 منتشر شده و در آدرس زیر قابل دسترسی است: /http://www.ejiltalk.org/germany-v-italy-a-view-from-the-united-states

60. No.1183.dated 19 January 2007

61. http://dolat.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=0&Id=2150

63. Jugement des 30 sept-Ier oct.1946,doc.off.I.p.235

64.    TPIY,Aff.It-96-23    et    23/1-T,22    fev.2001,Kunarac    et    kovac    et Vukovic&494

65.  TPIY,Aff.It-96-23  et  23/1-T,22  fev.2001,op.cit..Furundzia:Statut  TPIYart.7&2,art.6&2

66.    TPIY,Aff.It-96-23    et    23/1-T,22    fev.2001,Kunarac    et    kovac    et Vukovic&494

69.    Vattel,Le    droit    des    gens    ou    principes    d    la    loi    naturelle, 1758,L.II,chap.IV,&55

70.     Immunity     from     jurisdicition:Ruling     and     Former     Heads     of States. http/:sofawarrior.blog.com/2007/2)

71. Article 7- Official position and responsibility -The official position of an individual who commits a crime against the peace and security of mankind, even if he acted as head of State or Government, does not relieve him of criminal responsibility   or   mitigate   punishment .(Ybk.ILc   19561.II,p.137   raport   CDI1954.doc.ONU A/2693,p.264)

72. raport CDI 1991.doc.ONU A/46/10,p.264& raport CDI 1966.doc.ONU A/51/10,p.56

73. Rapport CDI 1996,doc ONU A/51/10.p.57

74. Rapport CDI 1996,doc ONU A/51/10.p.59

75.  In  criminal  matters,  the  Head  of  State  shall  enjoy  immunity  from jurisdiction before the courts of a foreign State for any crime he or she may have committed, regardless of its gravity.

76. Article 11

1.Nothing in this Resolution may be understood to detract from: a.obligations under the Charter of the United Nations

b.the obligations under the statutes of the international criminal tribunals as well as the obligations, for those States that have become parties thereto, under the Rome

Statute for an International Criminal Court.

2.This Resolution is without prejudice to: a.the  rules  which  determine  the  jurisdiction  of  a  tribunal  before  which immunity may be raised ;

b.the rules which relate to the definition of crimes under international law ;

c.the obligations of cooperation incumbent upon States in these matters.

3.Nothing in this Resolution implies nor can be taken to mean that a Head of

State enjoys an  immunity  before  an  international  tribunal  with  universal  or  regional jurisdiction.

77. Resolution de I DI,26 aout 2001,RES 13f

78.  Merignhac,A  The  Leagal  Position  in  International  Law  of  Heads  of States,Heads of Governmnt and Foreign Ministers.RGDIP, 1917:49

79. Garner,J.W International Law and the Word War.london,1920:495

80. H.Donnedieu de VABES.Obs.s/Cass.fr,.28 jullet 1950,RCDIP,1950:484

81. Lauterpacht.1955:341,&153a

82. Rousseau,C., Dorit international public,Paris.,1980:4/125

83. Cassese,A.International Law.Oxford Univ.Press,2001:260

84. A.G,doc.off.5eme session,6eme Commission,239 eme séance,&43

85. Res.44/159 du 25 december 1989

86.  Ferrini (2006) 128 ILR  658 ;Prefecture  of  Voiotia (Case  No 11/2000-2007) 129 ILR 513, later overruled by Margellos (2007) 129 ILR 525

87. Ferrini v Federal Republic of Germany, Judgment No.5044/2044,diritto internazionale 87(2004), 539: English Translation:128 ILR 659

88. Ferrini v. Republic Federal di Germania, Corte di Cassazione (11 March 2004), no 5044/04, Para.

89. Charte of the international law Military Tribunal in Nuremberg, Article 6(b)

90. Ferrini case,op.cit.,Para.7.2.

91. Ibid., Para.9.1, 9.2.

92. Ibid.

93. The Ferrini judgment having been recently confirmed “in a series of decisions delivered on 29 May 2008 and in a further judgment of 21 October 2008”, Germany expresses its concern “that hundreds of additional cases may be brought against it”.( http://www.icj-cij.org/ docket /files/143/16294.pdf)

94. No.14199.dated 29 May 2008

95. Prefecture of Voiotia v. Germany in Supreme Court of Greece, no 11/2000 of 4 May 2000,

96. Greek Citizens v Federal Republic of Germany (The Distomo Massacre Case) (2003) 42 ILM 1030.The court said, at p 1033: "There have recently been tendencies towards a more limited principle of state immunity, which should not apply in case of a peremptory norm of international law (ius cogens) has been violated…According to the prevailing view, this is not international law currently in force."

97. ECHR,Al-Adsani v.United Kingdom, 21 November 2001, para.60.

8. دیوان اروپایی با وجود توجه به سوابق قضائی پرونده های پینوشه و دادگاه کیفری بین المللی برای یوگسلاوی سابق، بین تعقیب کیفری فرد متهم به ارتکاب شکنجه، با طرح شکایت از دولت خارجی نزد دولت عضو کنوانسیون اروپایی قائل به تفاوت شد ه اند.به د یگر سخن، دیوان اروپایی، از حیث آثار توصیف منع شکنجه به عنوان قاعده آمره، بین یک پرونده جزایی و پرونده های حقوقی مانند شکایت از دولت کویت در دادگاه های انگلیس فرق گذارده است.

99. Prosecutor v.Furundzija (10 December 1998, case no.IT-95-17/I-T, (1999) 38 International Legal Materials 317)

100. Case of Al-Adsani v.The U.K , Op.Cit, Paras.52- 67.

101. Tomuschat,2005.pp 57 ss

102. Kalogeropoulou v.Greece & Germany, App.No.59021/00, Decision on Admissibility of Dec.12, 200

108. Jones v.Ministry of Interior of the Kingdom of Saudi Arabia, [2007] 1 AC270; [2006] 2 WLR 70; [2006] UKHL 26

109. Bouzari v.Islamic Republic of Iran, 94, 71 O.R.(3d) 675 (2004) (Ct.App.Ontario)

110. Giegerich, 2006,pp.205-208

111. سخنرانی پایانی استاد ارجمند دکتر ممتاز در همایش بین المللی مصونیت در حقوق بین الملل، رک وب سایت حقوقی دیداد

112. در چارچوب قانون اداره صادرات سال 1979 50 U.S.C.App 2405(j) و قانون کمک‌های خارجی مصوب 1961 22 U.S.C. 2371(b)

113. For references to the case law based on this exception and subsequent legislation aimed at enabling the plaintiffs to enforce the awarded compensation see Congressional Research Service (Elsea) RL 31258 (17 December 2007).Currently the list of “State sponsors of terrorism” includes Cuba, Iran, North Korea, Sudan, and Syria.Iraq and Libya have been struck off the list .Rapport  de  la  Commission  du  droit international,  53e  session  2001,U doc.A/56/10,pp 101-105

114. در سال 1992، بنابر تجویز قانون اساسی سوئیس یک ابتکار عام مطرح شد تا آن دسته از متقاضیان پناهندگی که به طور غیر قانو نی وارد کشور شده اند بی درنگ و بدون امکان طرح مجدد تقاضایشان برگشت داده شوند.

115. CAFLISCH L.,1990, "Vers une nationalisation ou une internationalisation des espaces marins ? ", in Relations Internationales, n°61, pp. 59/78.

116. پارلمان نروژ طی بیانیه‌ای در خصوص تصویب اساسنامه رم اعلام نمود.

117. لهستان اعلام نموده: «مسئولیت مسئولان عالی رتبه دولت در چارچوب حقوق بین‌الملل، بدون در نظر گرفتن سمتشان به ایجاد قاده الزام آور در حقوق بین‌الملل عرفی آن چنان که در قواعد نورنبرگ و رویه بین المللی آمده می‌پردازد.

118. I.C.J Reports, 2002, Ibid.Para.58

119. I.C.J Reports, 2002, Ibid.Para.59

120.        http://www.icj-cij.org/docket/files/136/ 14550.pdf?        PHPSESSID =0d89a2ca6ccc 52d393084 b7 1a 7 1bafcf)

121. Jus Cogens

122. Abi-Saab, ‘The Third World and the Future of the International Legal Order’, 29 Revue Egyptienne de Droit International (1973) 27, at 53.

123. An Empty Box