حق تفاوت

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

سابقه‌ی حقوق شهروندی را شاید بتوان به نخستین مراحل شکل‌گیری دولت- شهرها در گذشته‌های دور باز گرداند. تحولات اجتماعی و فرهنگی گسترده در دو دهه‌ی پایانی قرن بیستم و دو دهه‌ی آغازین قرن بیست و یکم، به پیدایش مفهوم چندگانگی فرهنگی منجر شد و در پی آن، مباحث متنوعی درباره‌ی ضرورت بازشناخت مفاهیمی مانند «خویشتن» و «هویت» و پیامدهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و حتی اقتصادی آن پدید آمد. یکی از محورهای مهم این دسته از مباحث، اهمیتی است که به «تفاوت» هر شهروند با دیگران داده می‌شود. برخلاف مفهوم متجدد شهروندی دمکراتیک که عمدتا به برابری انسان‌ها در حوزه‌ی حق و تکلیف تأکید داشته است، رویکرد پسامتجدد بر بحث «حق تفاوت» با به رسمیت شناخته شدن تفاوت‌های موجود میان شهروندان پافشاری می‌کند. گزینش سبک‌های زندگی مختلف، پیروی از الگوهای زیستی متفاوت و تلاش برای تحقق زندگی ایده‌آل، از یک سو حقوقی برای هر شهروند متصور می‌شود و از سوی دیگر، تکالیفی را برای حکومت‌ها به وجود می‌آورد. در این نوشتار پس از نگاهی گذرا به تحول مفهوم شهروندی در مغرب زمین، به مفهوم پسامتجدد آن اشاره خواهد شد. در پایان، برای یافتن مبانی هستی شناختی به منظور آغاز نظریه پردازی در زمینه‌ی به رسمیت شناختن شدن این حق شهروندی جدید در سپهر معرفت دینی، پیشنهادهایی داده خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


The New Encyclopedia Britannica (15th edition) (Chicago: University of Chicago Press, 1990). Vol. 16

Barbalet, J. M., Citizenship, (Milton Keynes: Open University Press, 1988)

De Coulanges, N.D.F., The Ancient City (Baltimore, Md: Johns Hopkins University Press, 1980.

Galeotti, A. E., Toleration as Recognition, (Cambridge: Cambridge University Press, 2002)

Gutmann, A. (ed.), Multiculturalism and "The Politics of Recognition" (Princeton: Princeton University Press, 1992)

Hall. S., “The Question of Cultural Identity” in (eds.) S. Hall, D. Held and T. McGrew., Modernity and Its Future (Oxford: The Open University Press, 1992)

Horton, John, Mendus, Susan, Toleration and the Limits of Liberalism, (London: MacMillan, 1989)

Miller, D., “Citizenship and Pluralism”, Political Studies, Vol. 43, No. 3, 1995.

Marshall, T. H., Citizenship and Social Class and Other Essays, (Cambridge: Cambridge University Press, 1950)

Rawls, J., A Theory of Justice (Cambridge: Harvard University Press, 1971)

Rawls, J., Political Liberalism (New York: Columbia University Press, 1993)

Rorty, A. O., "The Hidden Politics of Cultural Identification", Political Theory, Vol. 22, No:1 February 1994, pp. 154-155.

Taylor, C., “The Politics of Recognition” in A. Gutmann (ed.), Multiculturalism and “The Politics of Recognition” (Princeton: Princeton University Press, 1992)

Taylor, B. Primitive Culture (London: John Murray, 1871)

Y. Tamir, Liberal Nationalism (Princeton: Princeton University Press, 1993)

Young, Iris Marion, Justice and the Politics of Difference, (Princeton: Princeton University Press, 1990)