تمهیدات دفاعی امنیتی روسیه در رویارویی با گسترش ناتو به شرق

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسندگان

1 و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر

2 عضو هیات علمی دانشگاه ازاد اسلامی واحد آیت الله آملی آمل

3 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد روابط بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.

چکیده

پیمان‌های نظامی در جهان کنونی از اهمیت زیادی برخوردار است. پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، بعد از فروپاشی بلوک شرق به عنوان قوی‌ترین اتحاد نظامی جهان، اهمیت به سزایی پیدا کرده است. با آنکه این پیمان در مقابل پیمان ورشو شکل گرفته بود و انتظار می‌رفت بعد از انحلال پیمان ورشو، این پیمان هم خود اعلام انحلال کرده یا حداقل محدود شود، ولی این روند برعکس شد به طوری که این پیمان به سمت گسترش پیش رفت.روسیه که منافع حیاتی خود را در خطرمی دید، طیف وسیعی از اقدامات را به منظور مقابله با این جریان به کار بست. در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با به بهره‌گیری از نظریه نئورئالیسم کنت والتز، علل مقابله روسیه با فرایند گسترش ناتو به شرق، تببین می‌گردد. به نظر می‌رسد که تدوین و برنامه‌ریزی دکترین‌های متعدد دفاعی-امنیتی روسیه، پیگیری تمهیدات دیپلماسی چند جانبه در منطقه آسیای مرکزی یعنی پیمان شانگهای با اتخاذ رویکرد دفاعی- امنیتی،رقابت تسلیحاتی و نظامی ناتو، مخالفت با پیوستن جمهوری‌های سابق شوروی به ناتو، و مقابله با برنامه سپر دفاع موشکی ناتو در اروپای شرقی، از تمهیدات دفاعی- امنیتی روسیه به منظور مقابله با فرایند گسترش ناتو به شرق می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


1. رابرت جکسون،گئورگ سورنسن، درآمدی بر روابط بین‌الملل، ترجمه مهدی ذاکریان، احمد تقی زاده حسین سعید کلاهی، میزان، تهران،1390.

2. قوام، عبدالعلی، روابط بین‌الملل نظریه‌ها و رویکردها، سمت، تهران،1390

3. مشیرزاده، حمیرا، تحول در نظریه‌های روابط بین‌الملل، سمت ،تهران، 1391

4. میرفخرایی، حسن، روسیه و ناتو، مطالعات راهبردی،تهران ،1392.

 

مقالات

1. امینی، آرمان، موسوی، محمدرضا، شانگهای: منطقه‌گرایی نوین و تهدید منافع آمریکا در آسیای مرکزی، فصلنامه راهبرد، شماره 69،1392.

2. ابوالحسن شیرازی، حبیب الله، کریمی، عاطفه، سیاست‌های چین و روسیه در ترتیبات امنیت منطقه‌ای سازمان شانگهای، فصلنامه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، شماره 6، 1388.

3. ارشادی، جواد، دکترین جدید نظامی روسیه و مخاطرات ناتو، فصلنامه ایراس، شماره 27، 1388.

4. امیری، مهدی، ارزیابی رهنامه نظامی جدید روسیه، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 30، 1389.

5. امیراحمدیان، بهرام‌، عسگری، حسن، بحران اوستیای جنوبی، ریشه‌ها پیامدها و چشم اندازهای آینده، فصلنامه مطالعات اسیای مرکزی وقفقاز، شماره40، 1388.

6. امیر احمدیان، بهرام، جنگ قفقاز یازده سپتامبر روسیه، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 63، 1387.

7. ایمانی، همت، گسترش ناتو و آثار آن بر سیاست‌های امنیتی روسیه، ماهنامه اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره 7 و 8، 1389.

8.. بهمن، شعیب، روسیه و ناتو چالش‌های دفاع موشکی، ماهنامه خلیج فارس و امنیت، شماره 118، 1390.

9. زهرانی، مصطفی، فرجی، تیمور، منابع بین‌المللی راهبرد امنیت ملی2020 فدراسیون روسیه، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 85، 1393.

10. عابدی، عفیفه، رقابت ناتو و شانگهای در آسیای مرکزی و راهبرد ایران، ماهنامه اطلاعات راهبردی، ش 82. 1389.

11. قهرمانپور،رحمان، ابعاد نظامی و سیاسی استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در لهستان و چک، فصلنامه راهبرد، شماره48 ،1387.

12. کرمی، جهانگیر، سیاست امنیتی روسیه و مسئله ناتو، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 3، 1383.

13. میرفخرایی، حسین، بحران استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در اروپای شرقی اهداف و پیامدها، پژوهش نامه حقوق و سیاست، شماره 2 ،1386 .

14.‌ هادیان، حمید،روسیه و سازمان همکاری شانگهای بازگشت به ژئوپلیتیک و توازن قدرت، پژوهش‌نامه سیاست خارجی، شماره 30 ، 1390.

15. یزدانی، عنایت الله، مجتبی، تویسرکانی، سازمان همکاری شانگهای و روند چند جانبه گرایی در نظام بین‌الملل، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز، شماره57، 1386.

16. یزدانی، عنایت و تویسرکانی،تحولات قفقاز گامی دیگر در مسیر جنگ سرد جدید؟، فصلنامه مطالعات آسیای مرکزی و قفقاز. شماره 63، 1387.

 

اینترنت

1- کلینی، محمدفرهاد، رویارویی با ناتو در دکترین نظامی روسیه، پایگاه خبری-تحلیلی دیپلماسی ایرانی،1393 .

2- ------، پوتین دکترین نظامی جدید روسیه را امضا کرد‌، ناتو تهدید شماره یک روسیه، پایگاه خبری- تحلیلی میلیتاری،1393 .

         

English sources

1. arbatov,Alexei and Vladimir dvorkin.2006,beyond nuclear deterrence: transforming the u.s_russian equation,washington;Carnegie endowment for inter national peace,.

2. barber,lionel and others, medvedev wans against expanding Nato east, ,available at:www.ft.com, march 2008

3. goldgeir,james and Michael mcfaul, power and purpose:u.s,policy toward Russia after the cold war,washington:brokings institution press,2003.

4. gordon,Michae r ,u.s(. nuclear plan sees new target and new weapons), new York times,2003.

5. hoque,Sabrina., (the new cold war:examing the role of Nato in the Russia Georgia conflict).a paper presented to the conference of defence of defence associations institute onartio:koyal military college Kingston, 2008

6.key,sean, missile defence and the European security dilemma, paper presented for presentation,annual meeting of the inter national studies association,new York city, 2009

7. klussman,uwe and othrs, Natos eastward expansion:did the West Break its promise to Moscow,available at:www.natoinfo.com,2011.

8. megan slack,kosovo a frustration for Russia, los angeles times,2008.