نقش قطعنامه 2216 شورای امنیت در اجرای حقوق بشردوستانه بحران یمن

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسنده

وکیل دادگستری

چکیده

بحران‌های داخلی، امروزه متاثر از توجهات بین‌المللی و مطالبات گروه‌های مخالف، با واکنش‌های متفاوتی از سوی شورای امنیت به عنوان مسئول اولیه حفظ صلح و امنیت بین‌المللی روبه‌رو هستند، که ممکن است در برخی بحران‌ها، شورای امنیت تحرکات و درگیری‌های داخلی را حق بر تعیین سرنوشت برشمارد و مطابق اصل عدم مداخله در امور داخلی کشورها، وقعی بدان ننهد. اما بحران یمن به دلیل مسلحانه بودن نوع اعتراضات و دخالت سازمان‌های منطقه‌ای همچون شورای همکاری خلیج فارس و موقعیت ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک این کشور بر خلیج عدن، موجب شد تا شورای امنیت در قطعنامه 2216 اصداری خود، صلح و امنیت جهانی را به‌ دلیل تحولات آن کشور در معرض خطر اعلام و صریحاً خواستار رعایت حقوق در جنگ و انجام عدالت انتقالی شود. لذا در این پژوهش به شیوه تحلیلی – توصیفی، به نقد نقش قطعنامه 2216 در اجرایی شدن حقوق بشردوستانه با رویکردهای مورد نظر آن قطعنامه از جمله ایجاد شرایط عدالت انتقالی، تحریم اشخاص، منع به کارگیری کودکان در جنگ و تضمین رعایت حقوق بشردوستانه در طی جنگ پرداخته‌ایم و این نتیجه حاصل شده است که، قطعنامه علیرغم توجه به مقوله حقوق بشردوستانه، فاقد اهرم فشار و نظارتی کافی جهت اعمال نمودن حقوق بشردوستانه توسط تمام طرفین درگیر در جنگ و ایجاد شرایط‌گذار عدالت انتقالی است.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

1.آقایی، سید داوود، احمدیان، حسن، سازمان‌های منطقه‌ای و دموکراتیزاسیون، فصلنامه علوم سیاسی، ش11، پاییز 1388

2. اسماعیل نسب، حسین، مجموعه مهمترین اسناد کاربردی حقوق بین‌الملل، تهران، جنگل، 1393

3. بیگ زاده، ابراهیم، جزوه جزوه حقوق بین‌الملل عمومی، جلد اول، دانشگاه سهبد بهشتی، 1385

4. حلمی، نصرت الله، مسئولیت بین‌المللی دولتها و حمایت سیاسی، تهران، میزان، چاپ دوم، 1390

5. زرگری،‌هادی، سیاست خارجی امریکا و چین در سودان؛ کنش­های مخالف، تهران: اندیشه سازان نور، 1393

6. ذاکریان، مهدی، عمادی، سید رضی، سازو کارها و کارکرد عدالت انتقالی: تحول مهم در حقوق بین‌الملل، فصلنامه سازمان‌های بین‌المللی، سال اول، ش 1، 1392

7. ساعد وکیل، امیر، حقوق بشر، صلح و امنیت بین‌المللی، تهران، مجد، چاپ دوم، 1391

8. شفیعی، نوذر، مرادی، فرزانه، همکاری و مشارکت میام سازمان‌های منطقه‌ای و سازمان ملل متحد به منظور جفظ صلح و امنیت بین‌المللی مطالعه موردی اتحادیه اروپا، پژوهش‌های روابط بین‌الملل، ش 6، 1391

9. عباس زادگان فتح الله ابادی، مهدی، القاعده پس از 11 سپتامبر (با تاکید بر عراق)، فصلنامه سیاست، دانشگاه تهران، دوره 40، شماره 2، 1389

10. فلک، دیتر، حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه، ترجمه : سید قاسم زمانی و نادر ساعد، تهران، شهردانش، چاپ سوم، 1392

11. قربان نیا، ناصر، قادری، سیدمحمدهادی، دکترین مسئولیت حمایت و تلاش برای مقابله با فجایع انسانی، فصلنامه علوم سیاسی – روابط خارجی، سال 5، ش17، بهار 92

12. ضیایی بیگدلی، محمدرضا، حقوق بین‌الملل عمومی، تهران، گنج دانش، 1386

13. ضیایی بیگدلی، محمدرضا، و همکاران، گزارش نشست تخصصی بحران اوکراین در پرتو حقوق بین‌الملل مورخ 4 خرداد ماه 1393

14. میرمحمدی، سید مصطفی، اصل عدم مداخله در اسلام و حقوق بین‌الملل، قم، انتشارات دانشگاه مفید، 1391

15. هنکرتز، ژان ماری، دوسوالدبک، لوئیس، حقوقبین‌الملل بشردوستانه عرفی، ترجمه : کتایون حسین نژاد، پوریا عسگری، تهران، مجد، چاپ دوم، 1391

 

ب) سایت

1. کراسامر، چالز، رابطه دموکراسی و مداخله خارجی: پارادوکس سیاست خارجی ایالات متحده، به نقل از سایت خبری و تحلیلی: http://www.ketabkhanemelli.com، 11/8/1393.

 

2. http//www.human right watch.org, 1 jan 2016.

3. http//www.icrc.org, saudia Arabia, visited 16/feb/2016.

4. https//www.hrw.org, 6 jan 2016.

5. http//www.farsnews.com, 11/8/1394.

6. http://www.farsnews.com, 11/8/1394.

 

C. English

1. alexander, jane; a scoping study of transitional justice and poverty reduction, London,

department for international law, 2003, available on : http//www.grc_exchange.org, 11 feb 2016.

2. A/res/2444, xxiii, respect for human right on armed conflict, 19 dec 1968

3. Ban Ki-moon's speeches, Address to the National Defense College of Oman, “The United Nations and Conflict Prevention in a Changing World” Muscat (Oman), 01 February 2016, available on http://www.un.org

4. convention on prohibitions or restrictions on the use of certain conventional weapons which may be deemed to be excessively injurious or to have indiscriminate effects. Geneva, 10 October 1980. ART 1 & 7 .

5 . Divisions in Sudan’s Ruling Party and the Threat to the Country’s Stability, , http://www.crisisgroup.org/4 May 2011

6. Jonglei, South Sudan “We Have Always Been at War, http://www .crisisgroup..org/south-sudan, 22 Dec 2014.

7 .  unhcr (the un refuge agency) report about yemen refuge, January 2015, available on http//www.echr.coe.

8 .  joel h, westra, international law and the use of armed force (the un charter the major powers), routledge pub, London, 2007

9. JUAN CARLOS ABELLA, ARGENTINA, November 18, 1997American human right commission, case 11.137.

10 . human right in armed conflicts. Resolution xxiii adopted by the international conference on human rights. Tehran 12 may 1968

11. Optional protocol to the convention on the rights of the child on the involvement of children in armed conflict, 25 may 2000.

12 . resolution on small – caliber weapon system. Geneva 28 September 1979.

13 . Icty case, dragoljab kunarac, radomir kovac, Zoran vokovic, case no: it – 96-23-it- 96-23/1-a, date 12 jun 2002.

14. Yemen: UN delivers life-saving food aid to nearly 150,000 besieged residents in Taiz, http://www.un.org, 10 December 2015

15 . Yemen’s war-weary children face ‘new year of pain and suffering’ – UNICEF official report, 12 January 2016, http://www.un.org.

16. Yemen: Desperately needed medical supplies reach Taiz, https://www.icrc.org, 17 feb 2016.

17 . Yemen: Hard living conditions and a difficult security environment,www.icrc.org, 18-09-2013  

18 . Yemen: UN delivers life-saving food aid to nearly 150,000 besieged residents in Taiz/ http://www.un.org/10 December 2015

19 . What can the kingdom do next? Stop/start, http://www.economist.com, middle east and Africa, Apr 25th 2015.

20 . The Inter-American Commission of Human Rights (IACHR) is established under Article 33 of the American Convention on Human Rights, 197. .

21. The arms trade treaty, 2 april 2013.

22. Speech given by Christine Beerli, vice-president of the ICRC, at the UN Security Council debate on the protection of civilians. www.icrc.org/ 19 JANUARY 2016.

23 . UN chief condemns attack on Yemeni hospital supported by Médecins Sans Frontière, http://www.un.org, 11 January 2016.