نوع سوم مخاصمات مسلحانه

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار حقوق بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان است

2 نحصیلات عالی حوزوی ودکترای پزشکی عمومی، لیسانس حقوق و فوق لیسانس حقوق بین الملل،

چکیده

از آنجا که جنگ بین کشورها بزرگتر، وسیعتر و دارای تلفات انسانی بیشتری بوده است توجه جهانی به حقوق بشردوستانه سبب تدوین قواعد و مقرراتی شده­است که بیشتر معطوف به جنگ بین کشورها بوده­است. طراحان و بنیانگذاران حقوق بین‌الملل بشردوستانه همت خود را صرف تدوین مقرراتی برای حفظ جان انسانها، ابنیه نظامی و غیر نظامی، اموال فرهنگی و محیط زیست منطقه درگیر در جنگ نموده­اند. ولی در قرون اخیر شکل جنگها تغییر پیدا کرده است. جستجوی هویت گروههای قومی و مذهبی، استقلال­طلبی مردمان سرزمین­های تحت­سلطه، نادیده گرفتن حقوق اولیه مردم تحت حاکمیت یک کشورتوسط دولت، بروز شورش و اغتشاشات داخلی، و ... هم­زمان با پیشرفت فناوری تولید سلاحها سبب شده تلفات انسانی در جنگهایی که چهره­ای داخلی به خود گرفته افزونی­یابد. لذا حقوق بین‌الملل بشردوستانه در دهه‌های اخیر به سمت تدوین قواعدی برای این مخاصمات گرایش پیدا­کرده­است. با این حال قواعد و مقررات تدوین شده کلیه ًمخاصمات را پوشش نمی­دهد. در این میان نوع سومی از مخاصمات مسلحانه بروز کرده که مغفول مانده­است و آن مخاصمات داخلی هستند که به دلایل گوناگون به یک مخاصمه بین‌المللی تبدیل می­شوند. هدف این نوشتار بررسی این گونه مخاصمات و پیشنهاد تقسیم­بندی جدیدی است که توجه جامعه جهانی را به وضع مقررات خاص برای این نوع سوم از مخاصمات جلب نماید.

کلیدواژه‌ها


1.  فیروزی مهدی،1392 «حمایت از کارکنان پزشکی در مخاصمات مسلحانه از منظرحقوق بین‌الملل بشردوستانه و فقه امامیه»،مجموعه مقالات دومین همایش اسلام و حقوق بشردوستانه بین­المللی، بنیاد پژوهشهای استان قدس رضوی،ص345.

[1]. باقرزاده محمدرضا، 1392 «مبانی حقوق بشردوستانه در اسلام»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان،ص 85.

[1]. فیروزی مهدی،1392 «حمایت از کارکنان پزشکی در مخاصمات مسلحانه از منظرحقوق بین‌الملل بشردوستانه و فقه امامیه»، مجموعه مقالات دومین همایش اسلام و حقوق بشردوستانه بین­المللی، بنیاد پژوهشهای استان قدس رضوی،ص 346.

[1]. اللجنۀالدولیة للصلیب الاحمر (2007م) تعرّف علی اللجنۀالدولیۀ للصلیب الاحمر. قاهره: ص 7.

[1]. آقایی جنت مکان حسین،1392 «قلمرو اجرای مکانی و زمانی حقوق بشر‌دوستانه بین‌المللی»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان،ص209. به نقل از: دیهیم، علیرضا، 1380«درآمدی بر حقوق کیفری بین‌المللی (در پرتو اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی)» تهران، انتشارات وزارت امور خارجه، ، ص 59

[1]. علی اکبریان حسنعلی،1392«جهت‌داری در حقوق بشردوستانه»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان،ص338.

[1]. همان

[1]. باقرزاده محمدرضا، 1392 «مبانی حقوق بشردوستانه در اسلام»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان، ص83.

[1]. رضاییان مهرداد،1383 «حقوق بین‌الملل ناظر بر نحوه هدایت مخاصمات مسلحانه، مجموعه کنوانسیون‌های لاهه و برخی اسناد بین‌المللی دیگر»، تهران، نشرسرسم، چاپاول، ،ص20 به بعد.

[1]. الزمالی عامر ، 1392 «اقشار حمایت شده در حقوق بشردوستانه بین‌المللی»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان، ص632.

[1]. روحانی علیرضا، 1392 «قواعد اساسی حقوق بشر‌دوستانه و مقررات مربوط به اسیران جنگ در نظام بین‌المللی حقوق بشر ‌دوستانه و اسلام»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان، ص 574.

[1]. یوسف­وند محمود،1392«مبانی بکارگیری سلاح هسته­ای و حقوق بشردوستانه محیط زیست»،مجموعه مقالات دومین همایش اسلام و حقوق بشردوستانه بین­المللی، بنیاد پژوهشهای استان قدس رضوی،ص 304.

[1]. فخار طوسی جواد ، 1392 «بشردوستی ارزش ثابت یا دوگانه»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران، نشر میزان، ص124.

[1]. همان

[1]. ضیائی بیگدلی محمد رضا،1392 «توسعه و تحول حقوق بشردوستانه در بستر رویه بین‌المللی معاصر»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، تهران،نشر میزان، ص664.

[1]. ممتاز جمشید، رنجبریان امیرحسین، 1387 «مخاصمات مسلحانه داخلی»، نشر میزان،، ص16.

[1]. همان، ص30-31.

[1]. همان، ص36.

[1]. متن کنوانسیون

[1]. ممتاز جمشید، رنجبریان امیرحسین، 1387 «مخاصمات مسلحانه داخلی»، نشر میزان،، ص.37

[1]. همان، ص.38

[1]. همان، ص42.

[1]. همان، ص45.

[1]. همان، ص47.

[1]. ممتاز جمشید، رنجبریان امیرحسین، 1387 «مخاصمات مسلحانه داخلی»، نشر میزان،، ص 49.

[1]. همان،ص83

[1]. همان، ص85

[1]. قربان‌نیا ناصر،1387 «حقوق بشر و حقوق بشردوستانه». قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه‌ی اسلامی، ص 199.

[1]. آقایی جنت مکان حسین ، 1392 «قلمرو اجرای مکانی و زمانی حقوق بشر‌دوستانه بین‌المللی»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه، نشر میزان،ص211.

[1].همان،ص213.

[1].هنکرتزژان ماری، دوسوالدبک لوئیس ، آلورمن کارولین ، دورمن کنوت ، رول باتیست، 1391«حقوق بشردوستانه عرفی»،مجد، تهران، ،جلد1،ص ۲۹.

[1]. فانر تونی، 1392 «کنفرانس قم درباره اسلام و حقوق بین‌المللی بشردوستانه: توسعه و مفاهیم اساسی»، اسلام و حقوق بین­الملل بشردوستانه،میزان،ص139.

[1]. هنکرتزژان ماری، دوسوالدبک لوئیس ، آلورمن کارولین ، دورمن کنوت ، رول باتیست، 1391«حقوق بشردوستانه عرفی»مجد، تهران، ، جلد1،ص ۲۹.

 

[1]. هنکرتزژان ماری، دوسوالدبک لوئیس ، آلورمن کارولین ، دورمن کنوت ، رول باتیست، 1391«حقوق بشردوستانه عرفی»مجد، تهران، ، جلد1،ص ۳۰.

[1]. ممتاز، جمشید، نجفی اسفاد، مرتضی، 1379 «بررسی بحران کوزووو حقوق بین­الملل»، مجله دیدگاه­های حقوق قضایی،شماره 17و18، ص132.

[1]. پرست­تاش وحید، 1389 «بحران استقلال کوزوو و نظام بین المللی» پژوهش­نامه روابط بین الملل، شماره 46، ص123 .

[1]. ممتاز، جمشید، نجفی اسفاد، مرتضی، پیشین، ص132.

[1]. پرست­تاش وحید، پیشین، ص 125.

[1]. همان، ص127 .

[1]. مدنی سیدضیاء­الدین،1388«بررسی وضعیت حقوقی اشغالگران در عراق، مجله کانون وکلای دادگستری مرکز، شماره286،ص86.

[1]. جوانشیری احمد، 1388«منافع ملی و مداخلات بشردوستانه:بررسی نظری و تجربی»، فصلنامه سیاست، شماره2،ص69.

[1]. ذوالعین نادر، 1371«تاثیر وقایع عراق در توسعه حقوق بین­الملل»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 10،ص194.

[1]. موسی­زاده رضا، مبینی جواد،1391، « مداخله نظامی در لیبی2011»،فصلنامه علمی پژوهشی امنیت پژوهی، شماره40،ص135 .

[1]. جوانشیری احمد، نوروزی حسین، 1384«شورای امنیت و تحول مداخلات بشردوستانه پس از جنگ سرد»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 69، ص 305.

[1]. جوانشیری احمد، 1388«منافع ملی و مداخلات بشردوستانه:بررسی نظری و تجربی»، فصلنامه سیاست، شماره2،ص70.

[1]. جوانشیری احمد، نوروزی حسین، ص 303.

[1]. جوانشیری احمد، 1388«منافع ملی و مداخلات بشردوستانه:بررسی نظری و تجربی»، فصلنامه سیاست، شماره2،ص70

[1]. طباطبایی سیداحمد، میری حمید،1384 «دادگاه بین المللی کیفری رواندا، مجله حقوق خصوصی، شماره9، ص 36.

[1]. جوانشیری احمد، پیشین،ص70