تبیین تحلیلی عدالت انتقالی در بحران بیش از یک دهه افغانستان

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته روابط بین‌الملل دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران مرکز

چکیده

توجه به عدالت انتقالی و احقاق حقوق قربانیان نه تنها به لحاظ اخلاقی دارای ارزش بوده و اعتماد میان مردم و دولت را مستحکم‌تر می‌سازد بلکه از لحاظ ایجاد منافع درازمدت سیاسی و صلح باثبات دارای اهمیت استراتژیک است. بر اساس پیمان‌ها و معاهداتی که دولت افغانستان تصویب کرده، این دولت باید مسؤلیت اساسی اجرای عدالت انتقالی در افغانستان را بر عهده بگیرد. جامعه جهانی که به اهمیت عدالت انتقالی در دیگر ممالک اذعان دارد، بر پایه پیمان‌های بین‌المللی نسبت به تضمین عدالت انتقالی در افغانستان دارای مسئولیت است. در کنار آن جامعه مدنی افغانستان باید به ارتقای ظرفیت نهادها و به ویژه گروه هماهنگی عدالت انتقالی پرداخته و با توسعه جغرافیایی سازمان‌های حامی عدالت انتقالی در سراسر ولایات،جامعه مدنی پرقدرت، فعال و ملی را ایجاد نماید. جامعه مدنی می‌تواند با تلاش در زمینه پیشبرد سیاست‌های حسابدهی مانع ترویج فرهنگ معافیت افزایش‌دور خشونت گردد. در پژوهش حاضر سوال این است که چرا فرآیند عدالت انتقالی در افغانستان با بن‌بست روبه رو است؟ برای پاسخ به این پرسش ابعاد و چالش‌های عدالت انتقالی در افغانستان مورد بررسی قرار می‌گیرد و نقش نهادها و جامعه مدنی در پیشبرد هرچه بهتر عدالت انتقالی در تطبیق با این کشور ارزیابی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analytical Explanation of Transitional Justice Afghanistan’s Decade-long Crisis

نویسنده [English]

  • Shahriyar Rahimli
MA Student,Regional Studies, IAU, Tehran,Iran
چکیده [English]

Much of the failure of transitional justice stems from the theoretical aspects of it. In most countries, transitional justice has a state-centric approach. After a war, Governments are usually unstable and disintegrated, since a war destroys the basis and structures of countries after which different crises such as social, political and cultural occur. The rights of victims in negotiations for terminating the war and after war instructions are often ignored, and the importance given to these victims is not as much as the concern given to the parties in negotiations. Furthermore, the victims are not seen as an immediate threat for stability.
Caring for transitional justice and administering the rights of victims, not only brings about moral values and reinforces the reliance between the people and the state, but also it is of strategic importance due to a construction of long-term political peace. Accordingly, owing to the fact that the Afghan government has subscribed to various contracts and agreements, it should be held responsible for adapting transitional justice in Afghanistan. Instead of subsribing and starting practical plans, the government is reluctant to handle the past, and it seems that there is no political determination for adapting this process in Afghanistan.
The international society prefers supporting peace in order to support the transitional justice processes. The universal society that talks about the importance of transitional justice in other countries through accepting international agreements, has a legal and conscionable responsibility to guarantee that the Afghan government pays attention to millions of Afghan people who have suffered in war and does not ignore them. Besides, the urban society of Afghanistan should improve the capacity of institutions, especially the coordination of transitional justice, and try to build an active and national urban society with geographical expansion of institutions supporting transitional justice in all over the world. In addition, it should try to improve the accountability politics in order to hinder violence. Therefore, the question raised in this research is that why the process of transitional justice in Afghanistan has encountered a deadlock. To answer this question, aspects and challenges of transitional justice in Afghanistan are examined and the roles of institutions and urban society in advancing the transitional justice is assessed.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Transitional Justice
  • Justice
  • Afghanistan
  • Human rights
  • urban society
. ذاکریان مهدی، سازمان ملل متحد و امنیت جهانی، تهران: انتشارات خرسندی،چاپ اول،1394.

2. سرآمد، محمد حسین، جاوید شکیب احمد، قانع احسان، وداع خموش سهیلا، دستنامه آموزشی عدالت انتقالی، کابل: انتشارات مطبعه مولانا، چاپ اول،1390

3. علامه غلام حیدر،جنایات علیه بشریت در حقوق بین‌الملل کیفری،تهران:نشر میزان،چاپ اول،1385

4. مهرپورحسین، نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ سوم،1383

5. تاموشات کریستیان، حقوق بشر، تهران: انتشارات نشر میزان، چاپ اول، 1386

6. مهرپور حسین، نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ دوم،1383

7. قاری سید فاطمی، حقوق بشر در جهان معاصر، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، چاپ اول، 1383

8. ذاکریان مهدی، همه حقوق بشر برای همه، تهران: نشر میزان، چاپ اول، پاییز 1392

9. پور عزت علی اصغر، مبانی دانش اداره دولت و حکومت، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، پاییز 1387

 

10. UNDP,governance in post-confilict situations,2004

11. Assessing the Impact of Transitional justice Hugo van der Merwan,Victoria baxter,Audrey r.chapman wolfgang Pasternak:2003

 

مقالات و اسناد

1. قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان،نشر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

صلح، مصالحه و عدالت در افغانستان، برنامه عمل جمهوری اسلامی افغانستان، از نشریات کمیسیون مستقل حقوق بشر

2. نادری احمد نادر، ژورنال بین‌المللی عدالت انتقالی آکسفورد، شماره اول، جلد اول، مارچ 2007

3. ذاکریان مهدی، عدالت انتقالی، پایه‌های آرامش قربانیان نقض حقوق بشر، فصلنامه مطالعات بین‌المللی، سال هشتم، شماره 1390 ،2

4. سرآمد محمد حسین، بایسته‌های عدالت انتقالی و تطبیق آن در افغانستان،2011

5. ذاکریان مهدی، عمادی سید رضی،عدالت انتقالی و امنیت بین‌المللی، فصلنامه سازمانهای بین‌المللی، سال اول، شماره اول، 1392

 

6. Winterbotham,Emily.the state of transitional justice in Afghanistan. Actors, Approaches and Challenges. Afghanistan Research and Evaluation Unit,2010

7. Gossman,Patricia and kouvo,Sari.tell us how this ends:Transitional justice and prospects for peace in Afghanistan.Afghanistan Analysts Network,2013

8. Arthur,paige.How “Transition” Reshaped Human Rights:A Conceptual History of Transitional justice.Human Rights Quarterly 31,321_367.the Johns Hopkins University press,2009

9. Armanshahr/OPEN ASIA internal notes

10. Reports of the special rapporteur on the promotion of truth,justice,reparation and guarantees of non-recurrence,A/HRC/27/56.27 agust 2014.