تبیین تحلیلی عدالت انتقالی در بحران بیش از یک دهه افغانستان

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته روابط بین‌الملل دانشکده علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران مرکز

چکیده

توجه به عدالت انتقالی و احقاق حقوق قربانیان نه تنها به لحاظ اخلاقی دارای ارزش بوده و اعتماد میان مردم و دولت را مستحکم‌تر می‌سازد بلکه از لحاظ ایجاد منافع درازمدت سیاسی و صلح باثبات دارای اهمیت استراتژیک است. بر اساس پیمان‌ها و معاهداتی که دولت افغانستان تصویب کرده، این دولت باید مسؤلیت اساسی اجرای عدالت انتقالی در افغانستان را بر عهده بگیرد. جامعه جهانی که به اهمیت عدالت انتقالی در دیگر ممالک اذعان دارد، بر پایه پیمان‌های بین‌المللی نسبت به تضمین عدالت انتقالی در افغانستان دارای مسئولیت است. در کنار آن جامعه مدنی افغانستان باید به ارتقای ظرفیت نهادها و به ویژه گروه هماهنگی عدالت انتقالی پرداخته و با توسعه جغرافیایی سازمان‌های حامی عدالت انتقالی در سراسر ولایات،جامعه مدنی پرقدرت، فعال و ملی را ایجاد نماید. جامعه مدنی می‌تواند با تلاش در زمینه پیشبرد سیاست‌های حسابدهی مانع ترویج فرهنگ معافیت افزایش‌دور خشونت گردد. در پژوهش حاضر سوال این است که چرا فرآیند عدالت انتقالی در افغانستان با بن‌بست روبه رو است؟ برای پاسخ به این پرسش ابعاد و چالش‌های عدالت انتقالی در افغانستان مورد بررسی قرار می‌گیرد و نقش نهادها و جامعه مدنی در پیشبرد هرچه بهتر عدالت انتقالی در تطبیق با این کشور ارزیابی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


. ذاکریان مهدی، سازمان ملل متحد و امنیت جهانی، تهران: انتشارات خرسندی،چاپ اول،1394.

2. سرآمد، محمد حسین، جاوید شکیب احمد، قانع احسان، وداع خموش سهیلا، دستنامه آموزشی عدالت انتقالی، کابل: انتشارات مطبعه مولانا، چاپ اول،1390

3. علامه غلام حیدر،جنایات علیه بشریت در حقوق بین‌الملل کیفری،تهران:نشر میزان،چاپ اول،1385

4. مهرپورحسین، نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ سوم،1383

5. تاموشات کریستیان، حقوق بشر، تهران: انتشارات نشر میزان، چاپ اول، 1386

6. مهرپور حسین، نظام بین‌المللی حقوق بشر، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ دوم،1383

7. قاری سید فاطمی، حقوق بشر در جهان معاصر، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، چاپ اول، 1383

8. ذاکریان مهدی، همه حقوق بشر برای همه، تهران: نشر میزان، چاپ اول، پاییز 1392

9. پور عزت علی اصغر، مبانی دانش اداره دولت و حکومت، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول، پاییز 1387

 

10. UNDP,governance in post-confilict situations,2004

11. Assessing the Impact of Transitional justice Hugo van der Merwan,Victoria baxter,Audrey r.chapman wolfgang Pasternak:2003

 

مقالات و اسناد

1. قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان،نشر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان

صلح، مصالحه و عدالت در افغانستان، برنامه عمل جمهوری اسلامی افغانستان، از نشریات کمیسیون مستقل حقوق بشر

2. نادری احمد نادر، ژورنال بین‌المللی عدالت انتقالی آکسفورد، شماره اول، جلد اول، مارچ 2007

3. ذاکریان مهدی، عدالت انتقالی، پایه‌های آرامش قربانیان نقض حقوق بشر، فصلنامه مطالعات بین‌المللی، سال هشتم، شماره 1390 ،2

4. سرآمد محمد حسین، بایسته‌های عدالت انتقالی و تطبیق آن در افغانستان،2011

5. ذاکریان مهدی، عمادی سید رضی،عدالت انتقالی و امنیت بین‌المللی، فصلنامه سازمانهای بین‌المللی، سال اول، شماره اول، 1392

 

6. Winterbotham,Emily.the state of transitional justice in Afghanistan. Actors, Approaches and Challenges. Afghanistan Research and Evaluation Unit,2010

7. Gossman,Patricia and kouvo,Sari.tell us how this ends:Transitional justice and prospects for peace in Afghanistan.Afghanistan Analysts Network,2013

8. Arthur,paige.How “Transition” Reshaped Human Rights:A Conceptual History of Transitional justice.Human Rights Quarterly 31,321_367.the Johns Hopkins University press,2009

9. Armanshahr/OPEN ASIA internal notes

10. Reports of the special rapporteur on the promotion of truth,justice,reparation and guarantees of non-recurrence,A/HRC/27/56.27 agust 2014.