محدودیت‌های دریایی در خلیج فارس

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استاد سیاست جغرافیایی و جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران،ایران.

2 استاد جغرافیای سیاسی،دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران ،تهران،ایران.

چکیده

منطقه خلیج فارس را می‌توان به عنوان عرصه ژئوپولیتیکی که روابط اعراب و ایرانیان در آن شکل می‌گیرند در نظر گرفت. به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع صادرات انرژی فسیلی در جهان ، خلیج فارس ایران و هفت کشور عربی منطقه را به هم نزدیک می‌کند. آنها از شباهت در زندگی اقتصادی و استراتژیک بهره می‌برند و نیز نگرانی‌های امنیتی مشابهی آنها را تهدید می‌کند. بر این اساس، به نظر می‌رسد که چالش‌های جغرافیای سیاسی دریایی کاملا وابسته به مجموعه‌ای از استانداردها و توافق نامه‌ها هستند. در حال حاضر، این چالش‌ها خود را در چهار دسته عمده با توجه به پیامدهای ژئوپولیتیک بین ایرانیان و اعراب منطقه و پیچیدگی روابط آشکار  می‌سازند. این دسته‌ها عبارتند از: مجادلات مذهبی که باعث نگرانی جغرافیای سیاسی فرقه‌ای شده‌اند، تبلیغات"هلال شیعی" در ترکیب اردن و اسرائیل، و بحث‌های ارضی بر سر نامگذاری خلیج فارس. این مقاله فرایند اختلافات ارضی، رسیدگی، و سرانجام  توافقات مناطق دریایی خلیج فارس در پنج دهه گذشته را بررسی می‌کند. ترتیب جغرافیای سیاسی دریایی در خلیج فارس نمونه‌ای از اختلافات سابق بر سر مرزها در مناطق دریایی جهان است.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Maritime Boundary Delimitations in the Persian Gulf

نویسندگان [English]

  • Pirouz Mojtahed-Zadeh 1
  • Bahador Zarei 2
1 Professor of Political Geography and Geopolitics, Islamic Azad University of Tehran – South, Tehran, Iran
2 Professor of Political Geography, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The region of the Persian Gulf can be seen as a geopolitical arena in which the Arab-Iranian relations are shaped. As one of world’s primary and most significant source of fossil-energy exports, the Persian Gulf cobbles together Iran and the seven Arab countries of the region in a geopolitical cradle in which they enjoy similarities in economic and strategic life, as well as security concerns. Accordingly, the challenges of maritime political geography seem to be quite dependent on an established set of standards and agreements in order to remain on solid grounds. Currently, these challenges manifest themselves in four major categories, with substantial geopolitical consequences between the Iranians and the Arabs of the region, and the complexity of their relationships. These include: Religious Controversies, which concern the sectarian geopolitics; propagates under Jordan-Israeli concoction of “Shiite Crescent”;and Territorial Contentions with theirmajor controversy over the naming of the Persian Gulf. This article examines the process of territorial conflicts, proceedings, and eventually the settlements over the maritime areas of the Persian Gulf in the past five decades. The arrangement of the maritime political geography in the Persian Gulf is a fitting example of former disputes over the border and boundaries within the maritime regions of the world.  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian Gulf
  • International Law
  • Maritime Political Geography
  • Strait of Hormuz
  1. Abdulghari, Jasim M. 1984. Iraq and Iran, the Years of Crisis, London: Routledge. ----. 1976. Article II and III of Iran-Qatar Continental Shelf Boundary Agreement of 1969, Iranian Foreign Ministry, Relations with UAE, Oman, Qatar.
  2. Blake, G.H. and Schofield, R.N. 1987. Boundaries and State Territory in the Middle East and North Africa, MENAS Press Ltd., London.
  3. Ettelaat International. 18 June 1997. London.
  4. Mojtahed-Zadeh, Pirouz. 1990. Political Geography of the Strait of Hormuz. Geography Department- School of Oriental and African Studies, University of London.
  5. Mojtahed-Zadeh, Pirouz. 2013. Security and Territoriality in the Persian Gulf: A Maritime Political Geography, Section IV: Iran – UAE Territorial and Boundary Disputes, London/New York: Routledge.
  6. National Iranian Oil Company. 19 December 1970. Internal Memorandum to the President of the Board of Directors, No. 90504/4922/Sh.W. National Legislative Series. 1974.
  7. UN Document, No. ST/LEG/SER. B/16. Rosenberg, Matt. no Visible Date of Publication, Political Geography of the Oceans, Who Owns the Oceans?http://geography.about.com/od/politicalgeography/a/politicaloceans.htm.   
  8. Young, Richard. 1970. Equitable Solutions for Offshore Boundaries, The American Journal of International Law, Vol. 64.