بررسی دوره‌ای جهانی شورای حقوق بشر و وضعیت زنان در ایران

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

چکیده

با جایگزینی شورای حقوق بشر به جای کمیسیون حقوق بشر در سال 2006، یکی از تدابیری که برای بررسی و کمک به ارتقاء وضعیت حقوق بشر در سطح بین‌الملل اتخاذ شد، سازوکار UPR یا بررسی دوره‌ای جهانی[1] حقوق بشر بود که طی آن وضعیت حقوق بشر هریک از کشورهای عضو سازمان ملل متحد، هر چهار سال یکبار طی فرایندی در شورا بررسی و توصیه‌های کشورهای عضو شورا و کشورهای ناظر ارائه می‌گردد. مباحث مربوط به وضعیت زنان یکی از بخش‌های مهم گزارش کشورها به شورا را تشکیل می‌دهد.  موضوع حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران تا کنون دو بار در شورا مورد بررسی واقع و توصیه‌هایی از سوی کشورها ارائه گردیده است. مباحث مربوط به زنان و دختران نیز بخشی از گزارش ملی ایران و توصیه‌های کشورها را به خود اختصاص داده است.  پرسش کلیدی که در این پژوهش مطرح می‌گردد، از این قرار است که اساسا سازوکار یو پی آر چه میزان بر رشد و ارتقاء وضعیت زنان در ایران تاثیر داشته است؟ تحقیق و بررسی به عمل آمده در این نوشتار که بر مبنای داده‌های گزارش‌های ملی ایران به شورای حقوق بشر و مقایسه شاخص‌های توسعه زنان و نیز توصیه‌های کشورها بوده، بیانگر آن است که در فاصله دو دوره بررسی، وضعیت زنان در ایران ارتقاء یافته است. اما روند این بهبود متاثر از عوامل متعدد داخلی و بین‌المللی بوده که بررسی دوره‌ای جهانی شورای حقوق بشر یکی از عوامل تاثیر گذار در این روند بوده است.



[1]. Universal Periodic Review

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-  قانعی، محسن، نهادهای نظارتی بین‌المللی حقوق بشر؛ تهران: دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، ۱۳۹۵.

-  ستاد حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران، پیشرفت حقوق بشر در پرتو توصیه‌های یوپی‌آر ( در جمهوری اسلامی ایران)، تهران: دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری‏، ۱۳۹۴.

-  قانعی، محسن، سازوکار بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر (یو.پی.آر) شورای حقوق بشر سازمان ملل و دومین نشست یو.پی.آر جمهوری اسلامی ایران، مرکز آموزش و پژوهش‌های بین‌المللی وزارت امور خارجه، تهران: وزارت امور خارجه، اداره نشر، ‏۱۳۹۵.

قانعی، محسن، بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر (یو پی آر) مورد جمهوری اسلامی ایران

اداره حقوق بشر وزارت امور خارجه، مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، 1389

 -  پاسخ جمهوری اسلامی ایران به گزارش‌های دبیرکل سازمان ملل و گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران، وزارت امور خارجه

-  گزارش ملی جمهوری اسلامی ایران به اولین و دومین مرحله سازو کار بررسی دوره‌ای جهانی حقوق بشر در فوریه 2010 و 31 اکتبر 2014، ستاد حقوق بشرقوه قضائیه

-  گزارش جمهوری اسلامی ایران به نشست بیستمین سالگرد کنفرانس جهانی پکن، معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری

-  گزارشات معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در حوزه بهداشت و آموزش زنان

-  سایت معاونت امور زنان و حانواده ریاست جمهوری " وضعیت زنان و خانواده در آئینه آمار"

-  "گزارش کاربرد فنون و تکنولوژی برای زنان روستایی و عشایری"، معاونت ترویج کشاورزی، وزارت جهاد کشاورزی

 

منابع انگلیسی:

-    Freedman, Rose, “The United Nations Human Rights Council

-    A Critique and Early Assessment”, 2011, School of law, Queen Mary, University of London.

-    Sweenery G.& Saito Y.” an NGO assessment of the new mechanisms of the UN Human Rights Council”, Human Rights Law Review, (vol.9(2), 2009)

-    Abebe, A.M., ”Of shaming and bargaining: African States and the Universal Periodic Review of the UNHRC”, Human Rights Review, vol.9(1) 2009)

-    Alston, P.,”Reconceiving the UN Human Rights Regime: Challenges Confronting the New Human Rights Council”, Melbourne Journal of International Laws, (vol.7,2006).

-    Steiner, H.J., International Human Rights in Context, (3rd edition, Oxford University Press, 2008   

-    www. Ohchr.org

-    www. Upr-info.org/en/review/Iran

-    www.refworld.org/humanrights.html

-    www.cabinetoffice.ir/fa/news/3105

-    www.mehrkhane.com/fa/news/28246

-   www.women.gov.ir/fa/news/6579