دیپلماسی آکادمیک اروپا؛ با تاکید بر انگلستان، فرانسه و آلمان

نوع مقاله: مقاله مستقل پژوهشی

نویسنده

استادیار موسسه آموزش عالی مولوی و دکترای سیاستگذاری فرهنگی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران.

چکیده

فهم جایگاه دانشگاه‌ها در سیاست خارجی و نقش آنها در تصویرسازی مثبت از کشور امری حائز اهمیت است. این همان موضوعی است که از آن به دیپلماسی آکادمیک یاد می‌کنند. برای کشورهایی همچون ایران که ظرفیت قابل توجهی در دانشگاه و علم دارند، این مسئله حائز اهمیت است. با بین‌المللی شدن آموزش عالی و تسهیل ارتباطات جهانی ناشی از فرایند جهانی شدن، استفاده از ظرفیت‌های نظام آموزش عالی به‌مثابه ابزار تأثیرگذار در جهت کسب منافع ملی و افزایش قدرت نرم توسط کشورهای جهان، روزبه‌روز بیشتر شده است. هر کشوری به فراخور قدرت اقتصادی و فرهنگی خود، روی برنامه‌های مبادلات فرهنگی و آموزشی سرمایه‌گذاری می‌کند. یکی از شاخص‌ترین و موفق‌ترین مناطق در این زمینه اروپا است. آنها با ابزار دیپلماسی فرهنگی برنامه‌هایی مانند تبادلات دانشجویی، بورسیه‌های تحصیلی، پروژه‌های بین‌المللی آموزشی برای دیدارکنندگان خارجی، برنامه‌های سخنرانی، بازدیدهای علمی را ترتیب داده و با هدف توسعه زبان‌های انگلیسی، فرانسه و آلمانی و... در حال انتقال ارزش‌ها و اصول اخلاقی اروپا هستند. در این زمینه، اتحادیه اروپا، دو مزیت دارد؛ یکی داشتن زبان‌های بین‌المللی و دیگری کیفیت نظام آموزش عالی.
این مقاله در صدد پاسخ به این پرسش است که اتحادیه اروپا به شکل عام و کشورهای بریتانیا، فرانسه و آلمان چگونه از ظرفیت‌های آموزش عالی در افزایش قدرت نرم خود استفاده می‌نمایند؟ فرضیه ما بر این است که این منطقه با استفاده از ابزارهای دانشگاهی و جذابیت‌های علمی خود، توانسته است یکی از بیشترین مبادلات آموزشی را در سطح جهان داشته باشد و از این طریق ضمن انتقال ارزش‌های خود به دانشگاهیان، قدرت نرم خود را افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- احدی، افسانه(1387)، دیپلماسی عمومی امریکا، پژوهشنامه سیاست خارجی امریکا، فروردین.

- آراسته، حمیدرضا. (1382) الگوی اعزام دانشجو در ایران و مقایسۀ آن با سایر کشورها، گزارش منتشر نشده، مؤسسۀ پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی.

- آشنا، حسام الدین(1383)، فرهنگ، ارتباطات و سیاست خارجی، ارائه مدلی برای دیپلماسی عمومی، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق علیه السلام / شماره 21 / بهار.

- خانی، محمدحسن(1384)، دیپلماسی فرهنگی و جایگاه آن در سیاست خارجی کشورها، دوره 1، شماره 2، زمستان.

- خراسانی، رضا(1387)، جایگاه و نقش قدرت فرهنگی در سیاست خارجی و تاثیر آن بر روند تحولات جهانی، علوم سیاسی: شماره 41: بهار.

- خرازی محمدوندی آذر، زهرا(1388)، تاثیر دیپلماسی فرهنگی بر منافع ملی کشورها، مجله مدیریت فرهنگی، سال سوم / شماره ششم / زمستان.

- دهشیری، محمدرضا(1393)، دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، انتشارات علمی و فرهنگی.

- دهقانی فیروزابادی، سیدجلال، ذوالفقاری، مهدی(1393)، تحلیل قدرت نرم بریتانیا، دوفصلنامه مطالعات قدرت نرم، سال چهارم، شماره یازدهم، پاییز و زمستان.

- شکروی، عباس(1384)، موسسه مبادلات آکادمیک آلمان، رهیافت، شماره 36، تابستان.

- عابدینی، محمدحسین(1384)، فعالیت‌های فرهنگی دولت‌های خارجی در آسیای مرکزی؛ ماهنامه ایراس، شماره 4، آبان. رجوع کنید به: www.ensani.ir/fa/content/78964/default.aspx

- عمادی، مریم(29/9/1393)، دیپلماسی عمومی کشورها، قابل دسترسی در:

http://sahebnews.ir/163268

- فولکر اشتاین کامپ(1388)، دیپلماسی فرهنگی فرانسه، ترجمه بهزاد احمدی لفورکی، دو هفته نامه پگاه حوزه، شماره 275، اسفند.

-قاسمی، اکبر( 1389)، ساختار اجرایی دیپلماسی عمومی"بررسی موردی روسیه، اسپانیا، انگلیس، ژاپن، هند

و استرالیا"، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه.

- وحیدی، موسی الرضا(1389)، دیپلماسی در جهان در حال تحول؛ مرکز چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه.

- نای، جوزف (1392)، آینده قدرت، ترجمه احمد عزیزی، تهران: نشر نی.

- یاساشوسی واتانامه، دیوید ال. مک کانل(1389)، آموزش عالی، فرهنگ عامه و قدرت نرم: مطالعه موردی ژاپن و ایالات متحده امریکا؛ ترجمه محسن روحانی، انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).

- Mulcahy, Kevin V. (1999). "Cultural Diplomacy and the Exchange Programs, 1938 – 1978. The Journal of Art Managements Law Society. Vol.29. No.1 Spring.

- Paton, Graeme (2012), “More Children Educated in British Schools Overseas”,The Telegraph, 16 October

- Saville-Troike, M. (2006). Introducing Second Language Acquisition. Cambridge: Cambridge University Press

-Nye, Joseph.(2005) Soft Power and Higher Education, Harvard University

-Ross,Cristopher(2002), Public Diplomacy Comes of Age, The Washington Quarterly, Spring

- http://www.shanghairanking.com/ARWU2014.html

-http://www.irdiplomacy.ir/fa/page/1948978 -

- https://www.timeshighereducation.co.uk/world-university-rankings/2015/world-ranking/-

-http://old.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsId=510934-

-http://www.shafaqna.com/persian/other-services/other-news/item/37338

http://www.teheran.diplo.de/Vertretung/teheran/fa/06_kultur/Kulturbeziehungen/DAAD_20Delegation.html

British Council (2013), “Emerging Powers” [online]. www.britishcouncil

org/organisation/facts/around-the-world/emerging-powers, March 2013

- http://www.mashreghnews.ir/fa/print/80365 -

- http://century21.blogfa.com/post-407.aspx -

- http://www.mashreghnews.ir/fa/mobile/301985

- http://www.bbc.com/news/world-africa-33629577

- http://esteva.ir/newsprint-6935.htm -

- http://photos.state.gov/libraries/amgov/30145/publications-persian/EJ-college-1105fa.pdf

- http://irdiplomacy.ir/fa/page/8587-

- http://www.tabnak.ir/fa/news/377193-

- http://www.uis.unesco.org/DataCentre/Pages/BrowseEducation.aspx-

- http://www.educause.edu/library/resources/soft-power-and-higher-education

- http://www.techdiplomacy.ir/fa/archives/58-

- https://www.daad.de/der-daad/unsere-mission/en/ -

- http://anthropology.ir/node/20442-

- http://www.iran.campusfrance.org/fa/node/67008-

- http://www.bartarinha.ir/fa/news/229353-

- http://persian.euronews.com/2015/04/13/once-erasmus-forever-erasmus

-http://photos.state.gov/libraries/amgov/30145/publications-persian/EJ-college-1105fa.pdf

- http://www.britishcouncil.org/education

- http://www.parliament.uk/business/committees/committees-a-z/lords-select/science-and-technology-committee/publications/

- http://www.ana.ir/news/149179