روش‌های اجرای اهداف توسعه پایدار در منطقه خلیج‌فارس از منظر حقوق بین‌الملل محیط زیست

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، تهران.

2 استادیار، گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد دماوند، تهران، عضو رسمی کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار، گروه حقوق محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه علوم تحقیقات، رییس موسسه تخصصی حقوق بین الملل کانادا،

4 استادیار، گروه حقوق محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه علوم تحقیقات، تهران

چکیده

حقوق محیط‌زیست ابزار مهمی برای نظارت و مدیریت توسعه‌پایدار است؛ پایداری توسعه درکشورها اعم از فقیر و غنی، صنعتی و غیر صنعتی، مفهوم توسعه‌پایدار را از چارچوب مرزهای ملی فراتر برده و در قالب نظام حاکمیت جهانی، قابل ارزیابی و تحلیل است. هدف از مطالعه موردی خلیج‌فارس دراین نوشتار، اهمیت خاص این منطقه از لحاظ وجود منابع عظیم انرژی‌های تجدیدناپذیر به‌خصوص نفت، گاز و شرایط خاص زیست‌محیطی بهویژه بسته‌بودن این خلیج، عبور کشتیهای نفتکش، بهره‌برداری خارج از استاندارد جهانی و دور از انتظار با بررسی اجرای شاخص‌های توسعه‌پایدار در حوزه حقوق‌بین‌الملل محیط‌زیست، به‌دنبال ارایه راهکاری صحیح برای حفاظت از خلیج‌فارس می‌باشد. دراین رهگذر شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی، محیطی، سه رکن اساسی توسعه‌پایدار هستند و تمامی این شاخص‌ها، حقوق‌بین‌الملل محیط‌زیست در خلیج فارس را تحت‌تاثیر قرارمی‌دهد. این مقاله در پی پاسخگویی به این سوال است که اجرای توسعه‌پایدار در محیط‌زیست دریایی خلیج فارس از چه مسیرهایی امکانپذیر است؟ نوشتار پیش‌رو، با بهره‌گیری از روش ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ ﺿﻤﻦ ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ زﻳﺴﺖ ﻣﺤﻴﻄﻲ ﺧﻠﻴﺞ ‌ﻓﺎرس نحوه اجرای توسعه‌پایدار در اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ را ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﻛﺮده و در ﭘﺎﻳﺎن راﻫﻜﺎرﻫﺎ و ﭘﺸﻨﻬﺎدهای ﻻزم اراﺋﻪ می‌دهد. نتیجه کلی مقاله با تامل در اهداف 14و 17سند 2030 نشان می‌دهد که نیاز است، آیینهای اجرایی از طریق تعیین شاخصها، کنترل شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Methods of Implementing the Goals of Sustainable Development in the Persian Gulf Region from the Perspective of International Environmental Law

نویسندگان [English]

  • Shima Naderi 1
  • Maryam Afshari 2
  • Abbas Poorhashemi 3
  • Parvin Farshchi 4
1 Ph.D. Student in Environmental Law, Faculty of Natural Resources and Environment, Islamic Azad University, Science & Research Branch, Tehran.
2 Assistant Professor of International Law and Department of Law at Damavand Azad University, Member of the Human Rights Council of Beheshti University, Tehran
3 Assistant Professor of International Law, Faculty of Natural Resources and Environment, Islamic Azad University, Science & Research Branch, President of the Canadian Institute for International Law Expertise (CIFILE), Toronto, Canada
4 Assistant Professor, Faculty of Natural Resources and Environment, Islamic Azad University, Science & Research Branch, Tehran
چکیده [English]

Environmental law is an important tool for monitoring and managing sustainable development. Sustainability of development in rich and poor, industrial and non-industrial countries, the concept of sustainable development goes beyond national borders and can be evaluated and analyzed in the framework of the global governance system. The purpose of the case study of the Persian Gulf in this article is the special importance of this region in terms of huge sources of non-renewable energy, especially oil, gas and special environmental conditions, especially the closure of the Persian gulf, tanker passage, and non-standard operation and far from waiting. Sustainable development in the field of international environmental law seeks to provide the right solution for the protection of the Persian Gulf. In this way, economic, social, and environmental indicators are the three basic pillars of sustainable development, and all of these indicators affect international environmental law in the Persian Gulf. This article seeks to answer the question of what are the possible ways to implement sustainable development in the marine environment of the Persian Gulf. The present article has identified the implementation of sustainable development in this region by using descriptive and analytical methods while examining the environmental situation of Persian gulf and in the end, it offers the necessary solutions and suggestions. The general conclusion of the article, considering the goals 14 and 17 of the 2030 document, shows that it is necessary to control the executive procedures by determining the indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Indicators of Sustainable Development
  • Persian Gulf
  • 2030 Agenda
  • International Environmental Law
  • Goals 14 and 17 2030 Agenda
- پورهاشمی، سید عباس، ارغند، بهاره (1392)، حقوق بین­الملل محیط زیست، نشر دادگستر.

- پورهاشمی، سیدعباس، جوادی، علی رضا، شیرازیان، شیرین (1397)، «ظرفیت­ها و محدودیت­های توسعه و تدوین حقوق بین­الملل محیط زیست (بارویکردی انتقادی)»، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره بیستم، شماره 1، صص 131-139.

- پورهاشمی، سیدعباس، طیبی سبحان و طالع خرسند، هادی (1397)، «طراز جهانی حقوق بین‌الملل محیط زیست: راهبردها و رهیافت­ها»، فصلنامه مطالعات بین‌المللی، سال پانزدهم، شماره2، صص107-130.

- جمعه‌پور، محمود (1393)، «بومی‌سازی در عرصه توسعه روستایی و نقش دانش بومی در فرآیند آن»، دوفصلنامه دانش­های بومی ایران، دوره1، شماره2، پاییز و زمستان، صص79-50.

- حجار لیب، لیندا (1396)، حقوق بشر و محیط زیست، دورنمای فلسفی، نظری و حقوقی، مترجم: رضا امینی، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها.

- دهشیری، محمدرضا (1394)، «جهانی شدن و توسعه پایدار»، فصلنامه آموزش محیط زیست و توسعه پایدار، سال چهارم، شماره دوم.

- ﺳﺮﺍﺟﯽ، مصطفی، ﻗﺎﺳﻤﯽ، ﻓﺎﻃﻤﻪ (1395)، «ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺩﻭﻟﺖ ﻫﺎ ﺩﺭ ﭘﯿﺸﮕﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﺁﻟﻮﺩﮔﯽ ﺟﺰﺍﯾﺮ ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ(ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮﺭﺩﯼ: ﺧﻠﯿﺞ ﻓﺎﺭﺱ)»، فصلنامه ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻋﻠﻮﻡ ﺳﯿﺎﺳﯽ، ﺣﻘﻮﻕ ﻭ ﻓﻘﻪ، ﺳﺎﻝ ﺩﻭﻡ، ﺷﻤﺎﺭﻩ 2/2، صص 11-26.

- سلیمی‌ترکمانی، حجت (1392)، «مفهوم توسعه پایدار در گستره حقوق بین­الملل انرژی»، مجله حقوقی بین‌المللی، شماره 49، صص 166-145.

- شجاعی، سارا، پروین فرشچی و فرهاد دبیری (۱۳۸6)، «بررسی ابعاد حقوقی آلودگی­های نفتی در منطقه خلیج فارس و دریای عمان (از دیدگاه حقوق بین­الملل)»، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره نهم، شماره چهارم، صص75-86.

- شهبازی، آرامش، برلیان، پویا (1397)، «نقش زیست فناوری در توسعۀ حقوق بین­الملل محیط زیست»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دوره 48، شماره1، صص23-43.

- طیبی، سبحان، زارع، علی، نادری، شیما (1398)، «دیپلماسی محیط زیست در پرتو همگرایی بین‌المللی؛ رهیافتی موثر در نیل به سوی حقوق بین الملل توسعه پایدار»، فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره بیست و یکم، شماره 9، صص 185-199.

- عزیزی، ستار، موسوی، سید مهدی (1395)، «پرونده گابچیکوو-ناگیماروس: نقش دیوان بین‌المللی دادگستری در برجسته سازی مفهوم توسعه پایدار»، مجله حقوقی بین­المللی، شماره 55، صص109-134.

- عسگری، سهراب (۱۳۸۷)، «محیط زیست خلیج فارس، رویکرد پر اهمیت در ژئوپلتیک منطقه»، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی سپهر، دوره ۱۷، شماره 1.

- عسگری، سهراب، صادقی، فرزانه، خان محمدی، زهرا (1393)، «ویژگی­های زیست محیطی خلیج فارس و جایگاه آن در کنوانسیون­های کویت و حقوق بین­الملل دریاها 1982»، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی سپهر، دوره بیست و سوم، شماره هشتاد و نهم.

- فلاحت‌پپیشه، شهروز (1385)، «نگاهی به برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد»، فصلنامه ﭼﺸﻢ‌ﺍﻧﺪﺍﺯ ﺍﺭﺗﺒﺎﻃﺎﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ، شماره 25، صص28-31.

- کشیشیان سیرکی، گارینه، سهیلی نجف آبادی، سهیل، قائدی، محمدرضا، سیمبر، رضا (1398)، «بررسی تأثیر سیاست­های نظامی بر امنیت منطقه­ای خلیج فارس»،  فصلنامه مطالعات بین­المللی، سال16، شماره1، صص155-182.

- لطفی، حیدر، بقایی، حمید، موسوی، رضا، خیامباشی، سهیل (1389)، «محیط زیست خلیج فارس و حفاظت از آن»، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیای انسانی، سال سوم، شماره اول، صص1-9.

- مافی، همایون، بذار، وحید (1397)، «تلاش­های سازمان ملل متحد در زمینۀ توسعه با تأکید بر اعلامیۀ توسعۀ هزارۀ ملل متحد (2000)»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 48، شماره3، 617-638.

- مجتهدزاده، پیروز (1373)، کشورها و مرزها در منطقه ژئوپلتیک خلیج فارس، سلسله نوشتاری در جغرافیای سیاسی خلیج فارس، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی.

- مهرآرا، اسداله، زارع زیدی، علیرضا، مدانلو جویباری، سپیده (1397)، «بررسی نقش حفاظت از محیط زیست در توسعه پایدار»، دوماهنامه مطالعات کاربردی درعلوم مدیریت و توسعه، سال سوم، شماره 3، پیاپی10، صص 105-115.

- Amegah, A Kofi, Agyei-Mensah, Samuel (2017), “Urban air pollution in Sub-Saharan Africa: time for action”, Environ Pollut. 220, PP. 738–743.

- Broude, Tomer (2011), Development Disputes in International Trade, in Book of Law and Development Perspective on International Trade Law, edited by Yong-Shik Lee, Gary Horlick, Won-Mog Choi, and Tomer Broude, Cambridge: Cambridge University Press.

- Brunee, Jutta (2008). “International Legislation”, Max Planck Encyclopedia of Public International Law. Online edn. Available at: <http://opil.ouplaw.com/view/10.1093/law:epil/9780199231690/law9780199231690-e1429?result=4>. Accessed: 5 Mar, 2016.

- Chasek, Pamela, Wagner, Lynn, (2016) Breaking the mold: a new type of multilateral sustainable development negotiation, International Environmental Agreements: Politics, Law and Economics, Vol16(3):PP. 397–413. doi:10.1007/s10784-016-9320-2

- Dippenaar, Stephanie and Others (2004). "Developing Countries’ Perspective on Energy and Water Issues, Council for Scientific and Industrial Research, South Africa, In Integrating Science and Technology into Development Policies, An International Perspective", Organization for Economic Co-operation and Development.

- ESCWA, 2017b. “The Arab Financing Development Scorecard. Beirut”: United Nations Economic and Social Commission for Western Asia.

- Friedrich, Jurgen (2013). "International Environmental “soft law”". Springer-Verlag Berlin Heidelberg, XXI, 503 Pages.

- Fukuda-Parr, Sakiko )2012). “Recapturing the Narrative of International Development,” United Nations Research Institute for Social Development, No. 5. PP.1-26.

- Handl, Gunter et al (1998). “A Hard Look at Soft Law”, American Society of International Law Proceedings, v. 82.

- Hillgenberg, Hartmut (1999). “A Fresh Look at Soft Law”, European Journal of International Law, v. 10, n. 3.

- Hunter, David; Salzman, James, and Zaelke, Durwood (2002). "International Environmental Law and Policy", Foundation Press, Second Edition, 1547 Pages.

- Khalatbari, Yalda, Poorhashemi, Abbas (2019). "Environmental Damage: Challenges and opportunities in International Environmental Law", CIFILE Journal of International Law, 1(1), PP. 21-28.

- McCollum, David .L., Zhou, Wenji, Bertram, Christoph, Boer, Harmen-Sytze, Bosetti, Valentina, Busch, Sebastian, Després, Jacques, Drouet, Laurent, Emmerling, Johannes, Fay, Marianne, Fricko, Oliver, Fujimori, Shinichiro, Gidden, Matthew, Harmsen, Mathijs, Huppmann, Daniel, Iyer, Gokul, Krey, Volker, Kriegler, Elmar, Nicolas, Claire, Pachauri, Shonali, Parkinson, Simon, Poblete-Cazenave, Miguel, Rafaj, Peter, Rao, Narasimha, Rozenberg, Julie, Schmitz, Andreas, Schoepp, Wolfgang, van Vuuren, Detlef, Riahi, Keywan, (2018). “Energy investment needs for fulfilling the Paris Agreement andachieving the Sustainable Development Goals”, Nature Energy 1, PP. 589–599. https:// doi.org/10.1038/s41560-018-0179-z.

- McCaffrey, Stephen C. (2019), " The Law of International Watercourses", Oxford, United Kingdom; New York: Oxford University Press, Third Eddition, 642 Pages.

- Neumann, Barbara, Ott, Konrad, Kenchington, Richard. (2017), “Strong sustainability in coastal areas: a conceptual interpretation of SDG 14”, Sustainability Science and Implementing the Sustainable Development Goals, 12:1019–1035.

- Pogge, Thomas; Sengupta, Mitu. (2015) “The Sustainable Development Goals as Drafted: Nice Idea, Poor Execution”, Washington International Law Journal, Vol. 24, No. 3. PP. 571-587.

- Rihan, Carl, Bissat, Lamia Moubayed, (2019), “Implementing Agenda 2030 in the Arab world: Contextualization, action areas and policy planning”, Public Sector Economics, Vol. 43, Issue 4, PP. 459 – 476.

-Shelton, Dinah (2009). “Common Concern of Humanity”, Environmental Policy and Law, Vol. 2, No. 39, PP. 83-102.

- Stakeholder Forum: Coopman, Anna, Osborn, Derek, Ullah, Farooq, "Implementing the SDGs in an Integrated and Coherent Way", Bioregional: Emily Auckland –and Newcastle University: Dr Graham Long. A RESEARCH PILOT BY STAKEHOLDER FORUM, BIOREGIONAL AND NEWCASTLE UNIVERSITY,www.stakeholderforum.org.

- Stafford-Smith, Mark, Griggs, David, Gaffney, Owen, Ullah, Farooq, Reyers, Belinda, Kanie, Norichika, Stigson, Bjorn, Shrivastava, Paul, et al, Integration: the key to implementing the Sustainable Development Goals, 2017, Sustainability Science and Implementing the Sustainable Development Goals, springer. 12, PP. 911–919.

- Thrupp, L.A. (1989). “Legitimizing local knowledge: Sciencetized packages or empowerment for third world people” In D. Micheal Warren et al, Iowa state university research foundation, Vol. 6(3), PP.13-24.

- Wright, Carl, (2018). “Sustainable Development Through Local Action”, Report Prepaired for the United Cities and Local Government Capacity and Institution Building Working Group, PP.1-32.

Les Références (en Français)

-Abi-Saab, Georges (1971). “Les résolutions dans la formation du droit international du développement”, Geneva: Institut Universitaire de Haute Etudes Internationales.