تبیین ابعاد حفاظت از محیط زیست در پرتو توسعه گرایی و همگرایی بین المللی

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حقوق بین الملل دانشگاه ازاد اسلامی واحد دماوند

2 دکتری حقوق محیط زیست و مدرس گروه حقوق محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

چکیده

امروزه حفاظت از محیط زیست، در پرتو همکاری­های جهانی به مثابه توسعه در حالی از جمله مصادیق همگرائی بین المللی به شمار می­آید، که پایداری جهانی به طور چشمگیری تحت تاثیر رشد اقتصادی و تحولات اجتماعی قرار دارد، که این مهم هم­گام با توسعه در پرتو تعاملات، توافقات و همکاری­های بین­المللی بروز و ظهور پیدا می­کند. تحقق این موضوع، در گرو ایجاد چارچوب­های دقیق و سازگار و تمرکز بر نوآوری­های پایدار انجام می­پذیرد و رشد سبز با محوریت حفاظت از محیط زیست، رونقی دوچندان می­یابد. در این پژوهش، برآنیم تا مسیر توسعه­گرائی و همگرائی در نیل بسوی حفاظت از محیط زیست را تحلیل نمائیم. این پژوهش در پی پاسخ­گویی به این سوال است که؛ واکاوی توسعه­گرایی و همگرائی بین­المللی چگونه به حفاظت از محیط زیست جهانی نظم و نسق می­دهد؟ در این راستا، پژوهش حاضر بر این فرضیه استوار است، که با هدف حفاظت محیط زیست وتبیین نقش دولتها در برابر چالشها، با تکیه بر همگرایی بین­المللی و یکپارچه­سازی قوانین، بعنوان یک موضوع مهم بین­المللی، چالشها و خلأهای اجرایی و حقوقی همگرایی بین­المللی، مدنظر قرارگرفته­است. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد که تهدیدات محیط زیستی، مخاطرات وسیعی را به همراه­داشته و حقوق بشر، در تقابل محیط زیست طبیعی و انسانی، مورد هجمه واقع شده­است. با عنایت به نگاه توصیفی پژوهش، تقویت همگرایی بین‎المللی در جهت نیل به حفاظت از محیط زیست به عنوان یک ارزش و چارچوب سیاستی ضروری و یک اولویت جدی تلقی گردیده، و راهبردی اساسی برای مهار مخاطرات محیط زیستی و رهیافتی مؤثر برای تعادل بخشی به توسعۀ پایدار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- اخوان‌کاظمی، مسعود و دیگران (1398)، «واکاوی تأثیر تغییرات آب و هوایی بر امنیت بین‌المللی»، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، دوره12 شماره 46، تابستان، صص40-9.

- افتخارجهرمی، گودرز و علیرضا رضایی (1395)، «همگرایی حقوق محیط زیست و حقوق بشر؛ با نگاهی به فقه اسلامی»، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، دوره سوم، شماره1،پیاپی7، بهار، صص 3-32.

- امین‌منصور، جواد (1398)، «رابطه بین حقوق بشر و محیط زیست در پرتو تحول در روابط بین‌الملل»، فصلنامه سیاست خارجی، سال33، شماره1، بهار، صص119-160.

- پورهاشمی، سیدعباس و بهاره ارغند (1392)، حقوق بینالملل محیط زیست، تهران: انتشارات دادگستر، چاپ دوم.

- جکسون، رابرت و گئورگ سورنسون (1383)، «درآمدی بر روابط بین‌الملل»، ترجمه مهدی ذاکریان، احمد تقی زاده، و حسن سعید کلاهی، تهران: نشر میزان.

- جوادی، علیرضا (1395)، «بررسی مشکلات و چالش‌های فراروی توسعه حقوق بین­الملل محیط زیست»، پایان­نامه کارشناسی‌ارشد حقوق بین‌الملل، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

- حسنان، منصوره (1393)، «نقش همگرایی بین‌المللی در حفاظت جهانی از محیط زیست؛ فرصت ها و تهدیدها»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد حقوق محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

- حکاک‌زاده، محمدرضا (1388)، «صلح جهانی از طریق نظام قانونمند»، رسالۀ دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

- دی منتو، جوزپ (1394)، محیط زیست جهانی و حقوق بین‌الملل، ترجمه سبحان طیبی، تهران: اننتشارات مجد.

- رابینسون، نیکلاس و لال کوروکولاساریا (1390)، مبانی حقوق بین‌الملل محیط زیست، ترجمه سید مهدی حسینی، تهران: انتشارات میزان، چاپ دوم.

- راحتی‌آسیابر، حمید(1392)، «بررسی فنی و حقوقی پیوستن ایران به موافقت­نامه بین­المللی حمل و نقل مواد خطرناک (ADR)»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران.

- شریفی طرازکوهی، حسین (1392)، درآمدی بر شهروندی جهانی، تهران: انتشارات میزان.

- پورهاشمی، سیدعباس، سبحان طیبی و هادی طالع‌خرسندی (1397)، «طراز جهانی حقوق بین‌الملل محیط زیست: راهبردها و رهیافت‌ها»، فصلنامه مطالعات بین‌المللی، دوره 15، شماره2، پاییز، صص137-107.

- طیبی، سبحان و لیلا هلالی (۱۳۹۴)، «حفاظت از محیط زیست جهانی در پرتو تعامل دیپلماسی و همگرایی بین‌المللی»، سومین همایش سراسری کشاورزی و منابع طبیعی پایدار، تهران: موسسه آموزش عالی مهر اروند، گروه ترویجی دوستداران محیط زیست، صص21-18.

- طیبی، سبحان و مریم اسماعیلی‌فرد (1396)، دیپلماسی محیط زیست در پرتو  مذاکرات و تصمیم‌سازی بین‌المللی، تهران: انتشارات مجد.

- طیبی، سبحان (1394)، «استانداردهای زیست محیطی در فرایند دیپلماسی و حقوق بین‌الملل محیط زیست»، دومین همایش بین‌المللی و پنجمین همایش ملی پژوهش های محیط زیست و کشاورزی ایران، همدان، دبیرخانه دایمی دانشگاه شهید مفتح، صص135-118.

- طیبی، سبحان (1395)، دیپلماسی محیط زیست و حقوق بین‌الملل توسعه پایدار؛ مجموعه آراء و نظریات، تهران: انتشارات مجد.

- طیبی، سبحان (1396)، دیپلماسی محیط زیست و تأثیر آن بر تعاملات بین‌المللی و صلح جهانی، تهران: انتشارات خرسندی.

- علیزاده، مسعود و ابراهیم رحمانی (1395)، «ضرورت درک تحول مفهوم جامعه بین‌المللی در حقوق و روابط بین­الملل»، جستارهای سیاسی معاصر، سال7، شماره4، صص39-21.

- فضلعلی سرکانی، مهری (1397)،« طرق حل و فصل اختلافات محیط زیستی ناشی از معاهدات بین‌المللی»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند.

- ماهوتچیان، سروش (1398)، «تبیین ابعاد همگرایی در پرتو توسعه پایدار و حفاظت محیط زیست»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند.

- موسوی، سیده زهرا (1392)، «تحریم اقتصادی و حق بر آموزش»، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه مفید قم.

- وحیدی، موسی‌الرضا (1397)، «زبان دیپلماتیک؛ ابزار مهم دیپلماسی عمومی جدید»، فصلنامه سیاست خارجی، سال سی و دوم، شماره سه پاییز، صص13-17.

-Brännlund, Runar and Amin Karimu (2017), “Convergence in Global Environmental Performance: Assessing Heterogeneity, Environmental”,Springer, 8 December, pp. 1–24, Pubilsh Online at: https://link.springer.com/article/10.1007/s10018-017-0203-8

- Busch, Per-Olof and Helge Jörgens (2005), “International Patterns of Environmental Policy Change and Convergence”, European Environment, Vol. 15, No. 2, Winter pp. 80-101.

- Castro Pereira, Joana (2015), “Environmental issues and international relations, A New Global Disorder: The Role of International Relations in Promoting a Concerted International System”, Revista Brasileira de Política Internacional, Vol. 58, No.1, p. 191-209.

- Holzinger, Katharina, Christoph Knill and Bas Arts (2008), Environmental Policy Convergence in Europe: The Impact of International Institutions and Trade, Cambridge: Cambridge University Press.

- Korhonen, Outi and Johanna Friman (2019), “Soft and Hard Trends of Prevention”, CIFILE Journal, Volume 1, No 1, Summer, p. 37-45.

- Mazzuoli, Valerio De Oliveira (2019), Derecho Internacional Público Contemporáneo, Barcelona: Bosch Editor.

- Tayebi, Sobhan, Fazlollah Moosavi and Abbas Poorhashemi (2017), “International Interaction and Global Peace in Light of International Convergence: A Strategy to Achieve Environmental Diplomacy”, International Journal of Environmental Science and Technology, Vol. 14, No. 7, p. 1573-1582.