مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 4 1 2007 07 23 Navigating the Critique of National and International Security چالش‌های نظری پیرامون امنیت ملی و بین‌المللی 105 121 223176 FA عبدالعلی قوام استاد روابط بین‌الملل دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی Journal Article 2025 06 14 This paper states with an effort to bring some clarity to the basic assumptions underlying the new security agenda: a more comprehensive concept of security on that tackles new and old threats. The author's argument for security today rest on two basic pillars: traditional security threats including interstate rivalry and the use of force, the new and non-traditional threats like economic human right military and environmental issues. While sources of instability are many the analysis starts with problem of economic security first, from the perspective of Mercantilism. He underscores the fact that how economic activity of a state could effect the international security and how in the age of modern global economy, the extraordinary mutual connectedness of states on economic issue could decrease their independence and freedom of choice. (The two concepts of vulnerability and resilience). In reviewing new threats he cites the environmental concerns factored into security. He believes that the central challenge for the time being is to fashion a new understanding of security and what sovereignty means. He finally examines the matter of development civil society and human rights. In conclusion, he reaffirms the responsibility of states in respecting regulating and monitoring international obligations. نویسنده در مقاله حاضر با توجه به اهمیت موضوع امنیت ملی و بین‌المللی در عصر حاضر، به بررسی این امر و چالش‌ها، تهدیدات و تحولات آن می‌پردازد. نگارنده، ابتدا مفهوم امنیت و تحول آن را در نگاه سنتی مورد بررسی قرار می‌دهد و بر این باور است که بر حسب سنت در تحلیل‌های مربوط به امنیت در چارچوب سیاست خارجی بیشتر روی ابعاد نظامی امنیت تأکید شده است؛ اما با پایان جنگ سرد شرایط ایجاد شده دستور کار امنیتی را دستخوش تحول نمود که در این روند بسیاری از جنبه‌های غیرنظامی امنیت بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفت و به موازات وجود مسائل نظامی، مسائل اقتصادی، حقوق بشر و زیست محیطی نیز از اهمیت خاصی برخوردار گردید. در این راستا، نگارنده با طرح مسئله نظام مرکانتلیستی به بررسی امنیت اقتصادی می‌پردازد و با تعریف عملکرد اقتصاد جهانی، پیامدهای عمده‌ای را که آن بر امنیت بین‌المللی دارد می‌شمارد. نگارنده بعد دیگر امنیت را مربوط به مسائل زیست‌محیطی می‌داند و با تأکید بر عدم توزیع عادلانه و متوازن منابع و نیز کمیابی برخی از آنها در جهان، رقابت و مبارزه برای دسترسی به منابع را در طول تاریخ همواره مهم‌ترین دلیل بروز جنگ و تعارض در عرصه سیاست بین‌الملل می‌شمارد. در بخش پایانی، مقاله نویسنده بعد دیگر امنیت را مستقیماً به موضوع توسعه و رشد جامعه مدنی که در رأس آن حقوق بشر قرار دارد ارتباط می‌دهد و دولت‌ها را به دلیل قانونگذاری و نظارت و اجرای تعهدات بین‌المللی مهم‌ترین نهاد و وسیله در حمایت از حقوق انسانی و تبدیل عوامل امنیت‌زدا به عوامل امنیت‌زا می‌داند. وی با طرح مسئله تروریسم به این نتیجه می‌رسد که در عصر حاضر ریشه بسیاری از تعارضات لزوماً کشمکش بر سر منافع ملی نیست بلکه عمده‌ترین آنها با فرهنگ و هویت گروهی ارتباط دارد. https://www.isjq.ir/article_223176_477b1ca29ba5affc9a6740b57f3e0bb1.pdf