مهدی ذاکریان فصلنامه مطالعات بین‌المللی با مشارکت انجمن علمی مطالعات صلح ایران فعالیت می‌کند. فصلنامه مطالعات بین‌ المللی 1735-2045 8 4 2012 04 20 Iran's Foreign Policy and Future Studies نقش آینده‌پژوهی در سیاست خارجی ایران 75 150 222159 FA عباس ملکی دانشیار سیاستگذاری انرژی در دانشگاه صنعتی شریف و معاون آموزش و پرورش وزارت امور خارجه ایران Journal Article 2012 02 01 This article is going to discuss the future of Iran's Foreign Policy, using future studies modeling, especially scenario planning. It describes future forecasting, probability, uncertainty, future memories, and scenario making. Such as any other documents based on strategic thinking, a framework for future of Iran's foreign policy needs attention to strategic elements as Vision, Mission, Goals, Strategies, Policies and Operational Policies. Regarding Vision, Iran's twenty Year Perspective Document for Iran which shows landscape of Iran's social, political, and economic development would be the base of any decision making. Iran's Islamic Republic Constitution would be framework for mission and goals of Iran. Long-term strategies at foreign policy are discussed in conjunction with decision making process, structure, process, and future. The Islamic Republic of Iran has constructed a unique administrative apparatus that blends parallel lines of deliberation from both its religious hierarchy and its parliamentary democracy. For foreign policy and international relations, the decision-making process brings to bear the most important administrative bodies of both the government and the religious hierarchy. These different bodies help to comprise a system of checks and balances for some of the more pivotal levels in the deliberative process, i.e. the Foreign Ministry, the High Council for National Security (HCNS), the Presidency, and the Supreme Leader. We also see individual decision makers as agentcentered factionalism, which is an informal, though important part of the process. We have done also analysis of Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats (SWOT). This article proposes more attention to regionalism as key policy of Iran's foreign policy. Also, the article emphasizes to understanding globalization, energy security, and Asian identity as major roadmaps for Iran's foreign policy. این مقاله در ابتدا به مفاهیم مطرح در علم آینده‌پژوهی مانند تعریف، درجه احتمال، حافظه‌های آینده می‌پردازد. آنگاه به آینده‌نگری در عرصه سیاست خارجی پرداخته، سپس از روش‌ها و مدل‌های گوناگون در این بخش سخن می‌گوید. مبحث سیاست خارجی ایران و آینده سیاست خارجی نیازمند طراحی استراتژی‌های منطبق با سند چشم‌انداز است. جهانی‌سازی، اهمیت روابط خارجی را در میان استراتژی‌های متخذه توسط حکومت‌ها افزایش داده است. سازگاری و یا عدم سازگاری اهداف سیاست خارجی با فضای حاکم بر صحنه محیط بین‌المللی ضرورتاً از اهداف تعارضی ناشی نمی‌شود. گاه ممکن است که دیپلماسی ضعیف، محافظه‌کار و بدبینانه تصمیم‌گیران و یا مجریان موجب شود تا بسیاری از اهداف همگون و حتی غیر متعارض بازیگران در صحنه محیطی به اجرا در نیاید. سند چشم‌انداز ۲۰ ساله می‌تواند یک راهنمای واقعی برای برنامه‌های آینده باشد. اگر سیاست خارجی کشور با توجه به نقاط قوت ایران و فرصت‌های در پیش رو برنامه‌ریزی نماید، به صورت طبیعی ایران می‌تواند مهم‌ترین عامل در توسعه کشورهای همسایه به خصوص ترکمنستان، تاجیکستان، ارمنستان، آذربایحان، افغانستان و عراق باشد. همگرایی مابین ایران و کشورهای آسیایی در چهارچوب توافقاتی مانند سازمان امنیت شانگهای، اکو و سازمان همکاری و امنیت در آسیا مبین این حقیقت است که این یک بازی برد - برد است. تحریم همه‌جانبه ایران توسط آمریکا و اروپا، آینده عراق، موضوع جنگ داخلی و تجزیه احتمالی، حضور نیروهای خارجی و تجهیزات پیچیده نظامی و ارتباطی آمریکاییان در خلیج فارس و همه کشوهای عربی همسایه ایران، تلاش آمریکا برای ایجاد یک بلوک جدید متشکل از اعراب و اسرائیل در برابر خطر نفوذ ایران در خاورمیانه، تشدید اختلافات مابین شیعیان و اهل سنت و ازدیاد فشار به کشورهای تولیدکننده نفت برای افزایش تولید و کاهش قیمت نفت همه و همه از چالش‌های اصلی فراروی تصمیم‌گیران در عرصه سیاست خارجی است. https://www.isjq.ir/article_222159_470ccf974fac29dc8f7ef4138b77389c.pdf